هر چند وقت یک بار پاپ اسمیر لازم است؟

قبلا توصیه می شد آزمایش پاپ اسمیر پس از اولین آمیزش جنسی،

یا تا سن ۲۱ سالگی (بسته به این که کدام زودتر اتفاق افتاده باشد)،

هر سال باید انجام شود.همچنین در خانم های زیر ۳۰ سال،

انجام سالانه پاپ اسمیر توصیه می شد و در خانم های بالای ۳۰ سال،

با سه آزمایش طبیعی پاپ در سه سال متوالی و آزمایش منفی از لحاظ ویروس پاپیلومای انسانی

(که با سرطان گردن رحم ارتباط دارد)،

انجام هر دو تا سه سال آن تجویز می‌ شد.

اما جدیدا توصیه می کنند در خانم های زیر ۳۰ سال هر دو سال یک بار و در خانم های ۳۰ سال به بالا،

هر سه سال یک بار، پاپ اسمیر انجام شود.


پاتولوژی چیست؟

آسیب شناسی(Pathology ) از نظر لغوی از دو واژه پاتو(Patho= pathos ) به معنی رنج، درد و عذاب و لوژی(logy= logos) به معنی مطالعه
تشكیل شده است.
به عبارت اختصاصی تر آسیب شناسی ، دستورالعملی است ارتباطی كه علوم پایه و تجربیات بالینی را
در بر گرفته و به منظور مطالعه تغییرات ساختاری وعملكردی در سلولها، بافتها و اندامها كه زمینه بیماریها(Diseases) را بوجود می آورند
اختصاص یافته است.

آسیب شناسی عبارت است از مطالعه اختلال در مولكولها، سلولها، بافتها و عملكرد كه
در ارگانیسم های زنده در پاسخ به عوامل آسیب رسان یا محرومیتها رخ می دهد.
بسیاری از این عوامل تركیبات شیمیایی هستند كه اغلب شامل فرآورده های دیگر ارگانیسم ها كه مهمترین آنها
میكروارگانیسم های پاتوژن( بیماری زا )، می باشند. دیگر عوامل آسیب رسان اشكال متنوع انرژی از قبیل گرما،
تشعشعات و نیروهای مكانیكی هستند كه در مقادیر زیادی اعمال می شوند. ضمن اینكه بیشتر شرایط مرضی،
ناشی از در معرض قرارگرفتن بافتهای بدن با مواد آسیب رسان می باشد،
ولی محرومیت از عناصر غذائی ضروری، از قبیل پروتئین ها،‌ مواد معدنی، ویتامین ها، آب و اكسیژن نیز ممكن است
به همان اندازه دارای آثار مضر و تخریب کننده باشد. فاكتورهای ژنتیكی نیز ممكن است دارای نقش مهمی در آسیب شناسی باشند.


آزمایش پاپ اسمیر چیست؟

پاپ اسمیر چگونه انجام می شود؟

پاپ اسمیر هنگام معاینه لگنی انجام می ‌شود. دکتر با وسیله‌ ای به نام اسپکولوم، دهانه دستگاه تناسلی را باز می کند تا بتواند گردن رحم را ببیند. بعد با یک نمونه‌گیر(اسپچولا) و یک برس کوچک، سلول ‌های گردن رحم را جمع ‌آوری می ‌کند.

این نمونه به برای بررسی به آزمایشگاه فرستاده می‌ شود.

این آزمایش دردناک نیست، اما معاینه لگنی ممکن است اندکی ناراحت کننده باشد.

 

نتایج پاپ اسمیر

معمولا سه هفته طول می‌ کشد تا نتایج آزمایش آماده شود.

پاپ اسمیر طبیعی، یعنی گردن رحم، طبیعی به نظر می رسد.

پاپ اسمیر غیرطبیعی، یعنی سلول‌ های بررسی شده، ظاهر طبیعی نداشته‌ اند. در این حالت، گاهی تکرار آزمایش لازم است.

اگر پاپ اسمیر مثبت باشد، ممکن است پزشک ‌تان آزمایش‌ های متفاوتی را برای ادامه بررسی خود تجویز کند، از جمله کولپوسکوپی(استفاده از یک میکروسکوپ مخصوص برای معاینه گردن رحم و واژن).

پاپ اسمیر گاهی نشان ‌دهنده عفونت هم هست، اما نمی‌ توان برای تشخیص بیماری ‌های آمیزشی به آن تکیه کرد و آزمایش‌ های اختصاصی لازم است.

پیش از انجام آزمایش پاپ، برای کسب نتایج دقیق ‌تر باید این کارها را انجام داد:

پرهیز از رابطه جنسی، شستشوی واژن و استفاده از کرم‌های واژینال ۴۸ ساعت پیش از انجام آزمایش.

اگر در هنگام آزمایش، دچار عفونت بوده‌اید، یا تعداد سلول کافی در آزمایش اول به دست نیامده باشد، ممکن است تکرار آزمایش ضروری باشد.

از آنجایی که کاهش هورمون زنانه ی استروژن نیز می‌ تواند بر نتایج آزمایش پاپ اثر بگذارد، زنان یائسهنیاز به مصرف استروژن پیش از تکرار آزمایش دارند.


کدام نوع بیماری هپاتیت از همه خطرناک تر است؟

هپاتیت از بیماری های مربوط به کبد است که نشانه های آن به آرامی ظاهر می شوند خیلی از افراد مبتلا حتی نمی دانند که دچار این بیماری هستند.

هپاتیت چیست؟ علائم انواع هپاتیت چیست؟

هپاتیت به مشکل التهابی کبد اشاره دارد. این بیماری عموماً توسط یک عفونت ویروسی ایجاد می شود، اما دلایل دیگری از هپاتیت نیز وجود دارد.این موارد شامل هپاتیت خودایمنی و هپاتیتی است که به عنوان نتیجه ثانویه داروها، مواد مخدر، سموم و الکل رخ می دهد.هپاتیت

هپاتیت

چنانچه در ادامه این بخش از سلامت نمناک توضیح خواهیم داد هپاتیت یک بیماری خود ایمنی است و زمانی رخ می دهد که بدن شما آنتی بادی در برابر بافت کبدتان ایجاد می کند. کبد در ناحیه بالایی شکم قرار دارد. عملکردهای بسیار مهمی را انجام می دهد، که متابولیسم بدن شما را تحت تاثیر قرار می دهد، از جمله:

  • تولید صفرا، که برای هضم ضروری است،
  • فیلتر کردن سموم از بدن
  • دفع بیلی روبین (محصولی از گلبول های قرمز خون شکسته)، کلسترول، هورمون ها و داروهاست
  • شکستن کربو هیدرات ها، چربی ها، و پروتئین ها
  • فعال کردن آنزیم ها که پروتئین های ویژه ای برای بدن هستند.
  • ذخیره سازی گلیکوژن (نوعی قند)، مواد معدنی و ویتامین های (A، D، E و K)
  • سنتز پروتئین های خون، مثل آلبومین
  • ترکیب عوامل انعقاد کننده

در حال حاضر حدود ۴٫۴ میلیون آمریکایی در حال حاضر با هپاتیت B و C زندگی می کنند. بسیاری از مردم حتی نمی دانند که هپاتیت دارند. گزینه های درمان بسته به نوع هپاتیتی است که دارید. شما می توانید از طریق اقدامات احتیاطی و سبک زندگی از هپاتیت جلوگیری کنید.

بیماری هپاتیت چند نوع دارد و هر نوع آن چیست؟

پنج نوع ویروس هپاتیت:

عفونت های ویروسی کبد که به عنوان هپاتیت طبقه بندی می شوند، شامل؛ هپاتیت A، B، C، D و E هستند.یک ویروس مسئول یک نوع هپاتیت است که به هپاتیت منتقل می شود.

هپاتیت A همیشه یک بیماری حاد و کوتاه مدت است، در حالی که هپاتیت B، C و D به احتمال زیاد در حال پیشرفت هستند. هپاتیت E معمولاً حاد است اما در زنان باردار می تواند خطرناکتر باشد.

هپاتیت A:

هپاتیت A ناشی از عفونت ویروسی هپاتیت (A (hav است. این نوع از هپاتیت به طور معمول با مصرف غذا یا آب آلوده به مدفوع انسان آلوده به هپاتیت A منتقل می شود.

هپاتیت B:

هپاتیت B از طریق تماس با مایعات عفونی بدن مثل خون، ترشحات واژینال، یا منی، که شامل ویروس هپاتیت (B (HBV است، منتقل می شود. استفاده از مواد مخدر، داشتن رابطه جنسی با شریک آلوده، و یا به اشتراک گذاشتن تیغ ها با فرد مبتلا، ریسک ابتلا به هپاتیت B را افزایش می دهد.

هپاتیت C:

هپاتیت C از ویروس هپاتیت (c (HCV می آید. هپاتیت C از طریق تماس مستقیم با مایعات بدن آلوده، به طور معمول از طریق تزریق مواد مخدر و تماس جنسی منتقل می شود.تقریباً ۲٫۸ تا ۳٫۹ میلیون آمریکایی در حال حاضر با شکل مزمن این عفونت زندگی می کنند.

هپاتیت D:

هپاتیت D، یک بیماری جدی کبد است که در اثر ویروس هپاتیت D (HDV) ایجاد می شود. HDV از طریق تماس مستقیم با خون آلوده منتقل می شود. هپاتیت D شکل نادری از هپاتیت است که تنها در ارتباط با عفونت هپاتیت B رخ می دهد. ویروس هپاتیت D نمی تواند بدون حضور هپاتیت B تکثیر شود.

هپاتیت E:

هپاتیت E، یک بیماری آبی ناشی از ویروس هپاتیت (E (hev است. هپاتیت E عمدتاً در مناطقی با بهداشت ضعیف یافت می شود و نوعاً به دلیل وجود مدفوع در منبع آب است. این بیماری در ایالات متحده غیرمعمول است. با این حال، طبق گزارش CDC، موارد هپاتیت E در خاور میانه، آسیا، آمریکای مرکزی و آفریقا گزارش شده است.

علل هپاتیت غیر عفونی:

الکل و دیگر سموم:

مصرف بیش از حد الکل می تواند موجب آسیب و التهاب کبد شود. این بیماری گاهی به عنوان هپاتیت الکلی منسوب است. الکل به طور مستقیم به سلول های کبد شما آسیب می رساند.

در طول زمان، می تواند منجر به آسیب دائمی شود و منجر به نارسایی کبد و سیروز و افزایش کبد و زخم کبد شود.دیگر عوامل سمی هپاتیت شامل استفاده بیش از حد از دارو و قرار گرفتن در معرض سموم هستند.

واکنش سیستم خودایمنی:

در برخی موارد، سیستم ایمنی، کبد را به عنوان یک شی مضر اشتباه می پندارد و شروع به حمله به آن می کند.باعث التهاب مداومش می شود که می تواند از ملایم تا شدید باشد، و اغلب مانع از عملکرد کبد شود. در زنان سه برابر بیشتر از مردان رایج است.

علائم و نشانه های رایج هپاتیت:

اگر شما اشکال عفونی از هپاتیت داشته باشید که مزمن هستند، مانند هپاتیت B و C، ممکن است در ابتدا علائم بیماری نداشته باشید.علایم ممکن است تا زمانی که آسیب وارد عمل کبد شود، رخ ندهد.علائم و نشانه های هپاتیت حاد به سرعت ظاهر می شوند. آن ها شامل موارد زیر هستند:

  • خستگی
  • علائم آنفولانزا مانند
  • ادرار تیره
  • مدفوع روشن
  • درد شکمی
  • از دست دادن اشتها
  • کاهش وزن غیرقابل توضیح
  • پوست زرد، که ممکن است نشانه هایی از یرقان باشد

هپاتیت مزمن به آرامی رشد می کند، بنابراین این نشانه ها و علائم ممکن است بسیار ظریف و خفیف باشند.

تشخیص بیماری هپاتیت چگونه است:

آزمایش فیزیکی و تاریخچه بیماری:

همانطور که در این بخش از سلامت نمناک توضیح خواهیم داد برای تشخیص هپاتیت، ابتدا پزشکتان تاریخچه ای را برای تعیین هر گونه عوامل خطری که ممکن است برای هپاتیت عفونی یا غیر عفونی داشته باشد، به دست خواهد آورد.

در طی معاینه فیزیکی، ممکن است پزشک به نرمی بر روی شکم شما فشار بیاورد تا ببیند آیا درد یا حسی وجود دارد یا خیر. همچنین ممکن است بخواهد بفمهد که آیا کبد شما بزرگ تر شده است یا خیر.اگر پوست و یا چشم ها زرد هستند، پزشک این را در طول معاینه و آزمایش یادداشت خواهد کرد.

آزمایش عملکرد کبد و هپاتیت:

تست های عملکرد کبد از نمونه های خون برای تعیین میزان موثر بودن کبد خود استفاده می کنند.نتایج غیر نرمال این تست ها ممکن است اولین نشانه این باشد که یک مشکل وجود دارد، به خصوص اگر هیچ علامتی را در یک تست فیزیکی از بیماری های کبد نشان ندهید. سطوح بالای آنزیم کبد ممکن است نشان دهد که کبد شما فشار دارد، آسیب دیده و یا درست کار نمی کند.

دیگر آزمایشات خونی برای هپاتیت:

اگر آزمایشات کارکرد کبد غیر عادی باشند، به احتمال زیاد پزشک برای تشخیص منبع مشکل به آزمایشات خونی دیگری نیاز خواهد داشت.این تست ها می توانند برای ویروس هایی که باعث هپاتیت می شوند، کنترل شوند.آن ها همچنین می توانند برای کنترل آنتی بادی که در شرایطی مانند هپاتیت بی ایمنی رایج هستند، مورد استفاده قرار گیرند.

سونوگرافی برای هپاتیت:

سونوگرافی شکمی از امواج فراصوت برای ایجاد تصویری از اندام ها در شکمتان استفاده می کند. این تست به پزشک شما این امکان را می دهد که به کبد و ارگان های مجاور نزدیک شوید. می تواند این موارد آشکار شود:

  • مایع در شکم شما
  • آسیب کبدی و یا بزرگ شدن کبد
  • تومور کبدی
  • غیر عادی بودن کیسه صفرا
  • گاهی اوقات پانکراس را در تصاویر سونوگرافی نشان می دهد. این می تواند یک تست مفید در تعیین علت عملکرد غیرطبیعی کبد شما باشد.
  • نمونه برداری کبد برای تشخیص هپاتیت:

    نمونه برداری کبدی یک روش تهاجمی است. این کار می تواند از طریق پوست با سوزن انجام شود و نیاز به جراحی ندارد. به طور معمول، از یک سونوگرافی برای هدایت پزشک خود هنگام گرفتن نمونه نمونه برداری استفاده می شود. این تست به پزشک شما اجازه می دهد تا مشخص کند عفونت یا التهاب کبد شما را تحت تاثیر قرار داده است یا خیر.


    آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
    مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
    دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی

     

هپاتيت C بررسي و تفسير الگوهاي ماركرهاي HCV

هپاتيت C بررسي و تفسير الگوهاي ماركرهاي HCV:

هپاتيت C يك ويروس RNA از گروه ويروس هاي  Flavivirus است كه تا سال ۱۹۹۰ ميلادي عامل اصلي هپاتيت غير Aو غير B كه از طريق ترانسفوزيون خوني و فرآورده هاي آن و پيوند اعضاء منتقل شده شناخته مي شد. و تا به امروز بيش از ۵۰ زير گروه كه به ۶ ژنوتيپ تقسيم بندي مي گردد شناسايي شده است.

انتقال ویروس هپاتیت Cدر معتادانی كه تزريق انجام مي دهند ۶۰ درصد موارد را شامل مي شود ولي ساير روش هاي انتقال سرمي ويروس مانند فرورفتن تصادفي سوزن به هنگام خون گيري از فرد آلوده به ويروس به بدن فرد خونگير (پرسنل آزمايشگاه و يا پرستار) در بيماران دياليزي و گاهي به ندرت از مادر به نوزاد نيز ديده مي شوند. انتقال جنسي اين ويروس ۱۰ درصد از موارد را شامل مي شود. افرادي كه در ريسك بالاي ابتلا به ويروس هپاتيت  قرار دارند شامل معتادان مواد مخدر، بيماران دياليزي، افرادي كه نشانه ها و علايم بيماري كبدي را دارند (نتايج غيرطبيعي آنزيم هاي كبدي) هستند. عفونت مزمن با ويروس هپاتيت C در حدود ۸۵ درصد از اشخاص آلوده اتفاق مي افتد كه اين ميزان بر حسب جنسيت، سن، نژاد و وضعيت ايمني بيمار متغير است.

آمار موجود در ايران نشانگر ۰٫۵ درصد مبتلا به اين ويروس است كه سه منطقه از كشور استان هاي گلستان، سيستان و بلوچستان و اردبيل ميزان شيوع بيشتر است. البته به‌ طور کل میزان شیوع کاهش یافته است. برای مثال در گذشته در استان سیستان‌ و بلوچستان شیوعی در حدود ۵٫۵ تا ۷ درصد را داشتیم که به ۳٫۵ درصد کاهش یافته است، یا در استان تهران شیوع ۲٫۵ درصد در گذشته به زیر ۱ درصد کاهش یافته است. تعداد افراد مبتلا در ايالات متحده ۴ ميليون نفر تخمين زده شده است. علايم در دو دهه نخست بعد از عفونت معمولا وجود ندارند و به علت ميزان بالاي عفونت هاي بدون نشانه و علايم تشخيص باليني را مشكل مي سازد كه در اينجا آزمون هاي screening سرمي ارزش پيدا مي كند.

پيشترفت بيماري، التهاب و مرگ سلول هاي كبدي مي تواند منجر به فيبروز شود بطوريكه ۲۰ درصد از بيماران فيبروز به سمت سيروز پيشرفت خواهد كرد. خطر ابتلا به كارسنوماي هپاتوسلولار در بيماران مبتلا به عفونت مزمن و ابتلا به سيروز بعد از سن ۲۰ سالگي حدود ۱ تا ۵ درصد مي باشد. بنابراين تعيين ميزان آنتي بادي Anti-HCV در مراحل اوليه براي مديريت هپاتيت مزمن و انتخاب بيماراني كه نياز به درمان دارند از اهميت خاصي برخوردار است.

تست هاي آزمايشگاهي براي عفونت HCV و تفسيرهاي مربوط به الگوهاي ماركرهاي HCV

 hcv

آزمون Recombinant Immunoblot Assay (RIBA)

تست ايمونواسي RIBA از پروتئين هاي استخراج شده از ويروس HCV به روش نقطه اي يا لكه اي نواري بنام dot or strip blot شبيه تست وسترن بلات استفاد مي شود. در استفاده از روش RIBA-2 نسل دوم، تشخيص وجود آنتي بادي در سرم بيمار بر ضد دو تا از ۴ آنتي ژن ويروس HCV يك نتيجه مثبت تلقي مي گردد و عدم تشخيص آنتي بادي به منزله فقدان عفونت است. اهمیت اين تست در مواردی است که شیوع HCV در آن مناطق کم است یا مثلاً در شناسایی در اهدا کنندگان خون.  باید توجه داشت که (RIBA)  به دقتEIA  نیست نباید به تنهایی برای screening  به کار رود و نیز در مواردی کهALT  سرم بالاست و ریسک فاکتورها هم وجود دارند نیازی به تثبیت تشخیص با RIBA نیست.

HCV را نمي توان در محيط كشت رشد داد. تست تشخيص اصلي براي عفونت HCV , Anti-HCV نسل سوم مي باشد كه وجود آنتي بادي در پاسخ به يكي از چهار آنتي ژن متفاوت ويروسي را به طور متوسط طي ۷ الي ۹ هفته بعد از عفونت شناسايي مي كند. در جمعيت هاي پر خطر مقادير پيش بيني شده Anti-HCV براي عفونت HCV بيش از ۹۹ درصد مي باشد. گر چند يك تست آنتي بادي مثبت نمي تواند بين عفونت ويروسي فعال و عفونت درمان يافته افتراق قائل شود لذا يك تست مثبت آنتي بادي  Anti-HCV توصيه مي شود متعاقب آن تست حساس  HCV RNA  براي تائيد عفونت فعال انجام شود.  كه معمولا در عفونت هاي حاد در دو هفته HCV RNAظاهر مي شود اما با ظهور آنتي بادي اين مقدار كاهش مي يابد بطوريكه در حدود ۱۵ درصد از افراد مبتلا به عفونت حاد HCV داراي HCV RNA منفي مي باشند. RNA ويروسي ممكن است در سال هاي نخست عفونت به صورت متناوبي وجود داشته باشد ولي بعدا دائمي مي شود. مهم است كه قبل از شروع درمان، عفونت فعال تائيد شود. چرا كه بيماراني كه ويروس از بدنشان پاك شده و حاوي آنتي بادي هستند تحت درمان قرار نگيرند. تست HCV RNA براي پيگيري پاسخ درمان استفاده مي شود بطوريكه روش كمي اين تست قادر است در هر ميلي ليتر سرم ۱۰۰۰ نسخه RNA را شناسايي كند. روش هاي كيفيRNA HCV داراي محدوديت هاي تشخيصي پايين تري در مقايسه با روش كمي استفاده از تكنيك تكثيري بوده و براي تشخيص وجود يا عدم وجود عفونت بسيار مفيدند. ويروس HCVشبيه ساير ويروس هاي ترانس كريپتاز معكوس از جمله ويروس HIV داراي ميزان بالايي از جهش زايي مي باشد. جهش زايي باعث ايجاد گونه هايي شبيه HCV مي شود كه اغلب با تغييرات ALT تظاهر پيدا مي كند، سويه منحصر به فرد كه HCVكه از نظر سكانس با ساير سويه هاي ويروس متفاوت است ژنوتيپ نام دارد و ويروس هپاتيت C‌ داراي ۶ ژنوتيپ و بيش از ۵۰ ساب تايپ است كه توزيع و بيماري زايي آنها با هم متفاوت است. در كشور امريكا شايع ترين ژنوتيپ ۱ است كه به دو گونه ۱a و ۱b تقسيم مي شوند. ژنوتيپ هاي غالب درايران از نوع ۱ و ۳ مي باشند که فراواني آنها در مناطق مختلف ايران متفاوت است. ژنوتيپ ۲ و۳ معمولا به درمان به خوبي جواب مي دهند و آزمايشگاه نبايستي از تعيين ژنوتيپ براي تشخيص استفاده كند و صرفا به جهت انتخاب درمان مناسب و پيگيري آن استفاده مي شود.

افرادي كه واجد انجام تست HCV هستند عبارتند از

  1. افراد با علايم باليني يا افزايش سطح آنزيم هاي كبدي
  2. افراد متولد سالهاي ۱۹۴۵ تا ۱۹۶۵ ميلادي هستند
  3. افراد معتاد كه تزريق داخل وريدي يا مصرف مواد مخدر ار راه بيني (Intranasal drug user ) را دارند
  4. بيماران تحت همودياليز طولاني مدت
  5. كاركنان بهداشت پس از آسيب پوستي و در معرض ويروس قرار گرفتن
  6. فرزندان متولد از مادر مبتلا به ويروس
  7. كسانيكه دريافت خون و يا فراوردهاي آن را داشته اند
  8. توصيه مي شود ساليانه يكبار براي معتادان و افراد مبتلا به HIV كه رعايت حفاظت جنسي را به هنگام آميزش جنسي رعايت نمي كنند تست تعيين ويروس HCV  صورت .گيرد

تفسير آزمون

يك نتيجه Reactive به همراه نتيجه قابل اندازه گيري ويروس HCV RNA نشانگر عفونت فعال مي باشد.

يك نتيجه مثبت آنتي بادي همراه با نتيجه منفي HCV RNA نشانگر يك عفونت درمان يافته و يا مثبت كاذب آنتي بادي است. مثبت كاذب آنتي بادي HCV بيشتر در افرادي كه در گروه ريسك پائين ابتلا قرار دارند ديده مي شود.

يك نتيجه منفي آنتي بادي به احتمال زياد نشانگر عدم وجود عفونت در حال حاضر يا در گذشته است ولي از آنجائيكه تغييرات سرولوژي بعد از تماس با ويروس بين ۴ تا ۱۰ هفته طول مي كشد ولي تست HCV RNA بعد از ۲ تا ۳ هفته پس از عفونت قادر به تعيين ويروس مي باشد. توصيه مي شود افراد با نتيجه منفي آنتي بادي HCV كه ظرف مدت ۶ ماه گذشته در معرض تماس با ويروس قرار گرفتند توسط تست HCV RNA پيگيري شود. در افراد كه به نحوي سيستم ايمني آنها تضعيف گرديده و تست آنتي بادي HCV منفي است توسط تست HCV RNA  پيگيري شود.

نكات آزمايشگاهي كه بايد براي انجام تست Anti-HCV  بايد در نظر گرفت

از پذيرش نمونه هموليز شديد، Pooled، توسط گرما غيرفعال گشته (heat-inactivated)، آلودگي ميكروبي آشكار اجتناب شود.

۱٫تمامي نمونه هايي كه در بررسي اوليه نتيجه Reactive را در بردارند و نتيجه مثبت بين عدد ۱ تا ۲ ( Zone Equivocal or in determine ) و يا به عبارت ديگر مثبت ضعيف قرار مي گيرد. بايستي از لوله نمونه اصلي در يك لوله اپندرف به مدت ۱۳ دقيقه در دستگاه ميكرو سانتريفوژ ۱۳۰۰۰ RPM سانتريفوژ و از لايه شفاف مياني دو Aliquot تهيه و توسط دستگاه همزمان به شكل (جفت ) اندازه گيري شود.

۲٫نتايج آزمون جفت بهمراه نتيجه ابتدايي به صورت زير گزارش مي شود:

      The two or more results in agreement will determine the reported result,

      e.g: Positive, Positive, Negative – report as Reactive

      Positive, Negative, Negative – report as Non-Reactive

۳.اگر نتيجه آزمون با شواهد باليني ناسازگار بود تست مكمل و تائيدي توصيه مي شود

۴نمونه بيماران تحت درمان با هپارين ممكن است به دليل وجود فبيرين تا حدي لخته باشند و اين امر در اندازه گيري خطا ايجاد مي كند لذا براي اجتناب از اين پديده نمونه بيمار قبل از درمان با هپارين گرفته شود.

۵٫بيمارانيكه نتايج بررسي اوليه آنتي بادي مثبت ضعيف است، نمونه مجدد با رعايت گذشت زمان مناسب براي بيمار درخواست و آزمايشگاه موظف است با زيرنويس واضح پيشنهاد تست تشخيص قطعي را به پزشك ارائه نمايد.


آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی

 

الفبای هپاتیت

بقراط، پدر پزشكی دنیا، اولین كسی بود كه بیماری «زردی»‌ یا «یرقان» را توصیف كرد. او آن زمان نمی‌دانست كه چه علت‌های متنوع و متفاوتی می‌توانند باعث ایجاد این بیماری شوند؛ اگر چه كه امروز هم وقتی یك بیمار مبتلا به زردی به یك پزشك مراجعه می‌كند، شاید پزشك به اندازه‌ی بقراط دچار همان سردرگمی شود كه: واقعاً علت ایجاد زردی چیست؟! این، نه به آن معناست كه دانش پزشكان امروز، تفاوتی با دانش بقراط ندارد، بلكه مسأله این است كه با پیشرفت دانش پزشكی، امروز لیست بلند بالایی از تشخیص‌های افتراقی برای بیماری كه به علت «زردی» به پزشك مراجعه كرده است وجود دارد كه یك پزشك، با گرفتن شرح حال در معاینه‌ی بیمار یا به قول معروف پزشكان «كلینیك» بیمار،فقط می‌تواند تعدادی از آنها را كنار بگذارد وبرای رسیدن به تشخیص قطعی باید از آزمایشگاه و یا همان «پاراكلینیك» كمك بگیرد.

از قرن هشتم میلادی كه برای اولین بار فرضیه‌ی میكروبی بودن بعضی از انواع «یرقان» مطرح شد، تا امروز كه پزشكان می‌دانند انواع ویروس‌های هپاتیتAوB وC وD وE وF وG و همین طورVTT وV-SENوEBV و… همه و همه می‌توانند «هپاتیت» و در نتیجه «یرقان» ایجاد كنند، قرن‌ها گذشته است؛ اما تنها ظرف پنجاه سال گذشته است كه بیشترین پیشرفت‌ها در زمینه‌ی شناخت انواع ویروس‌های هپاتیت صورت گرفته: مك كالم در سال ۱۹۴۷ توانست ویروس‌های هپاتیتB,A را از هم تشخیص بدهد، دین (Dane) در سال ۱۹۷۰ ساختمان ویروس هپاتیتB را تشریح كرد و به افتخار او این ویروس را به نام “DaneParticle” او نامیدند. بعدها معلوم شد كه نوعی از هپاتیت وجود دارد كه نهA است و نهB.

تا سال‌ها این بیماری راnon A non B Hepatitis نام‌گذاری كردند تا سرانجام ویروس دیگری كه عامل این نوع هپاتیت بود كشف شد و آن را ویروس هپاتیتC  نامیدند. به همین ترتیب از سال ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۹ ویروس‌های هپاتیتF,G,|TTV, V-SEN هم كشف شدند كه كار برای شناخت هر چه بیشتر آنها ادامه دارد.

هپاتیت چیست؟

واژه‌ی هپاتیت (Hepatitis) به معنای التهاب كبد است. بسیاری از عوامل (از جمله داروها) می‌توانند این التهاب را ایجاد كنند اما به طور كلی، شایع‌ترین علت ایجاد هپاتیت در سراسر دنیا، «ویروس»ها هستند. طبق تعریف، اگر هپاتیت كمتر از ۶ ماه طول بكشد آن را «هپاتیت حاد» و اگر بیشتر از آن به طول بینجامد آن را «هپاتیت مزمن» می‌گویند.

هپاتیت حاد ویروسی معمولاً با یك دوره‌ی پیش درآمد آغاز می‌شود: احساس ناراحتی، خستگی، بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ، درد عضلانی، سردرد و یك تب خفیف. حتی گاهی این بیماری در ابتدا خود را با اعلایم سرماخوردگی نشان می‌دهد. افراد سیگاری مبتلا به هپاتیت حاد غالباً نسبت به سیگار تنفر پیدا می‌كنند. بعد از این دوره‌ی چند روزه است كه «یرقان» یا «زردی» ایجاد می‌شود.

معمولاً همزمان با ایجاد زردی، حال عمومی بیمار رو به بهبود می‌رود و حتی تب او قطع می‌شود. اما این‌ها نشان دهنده‌ی بهبود بیماری نیستند، بلكه درست برعكس، قسمت اصلی بیماری از اینجا شروع می‌شود.

پزشكان برای این كه تشخیص بدهند یك بیمار مبتلا به زردی، گرفتار هپاتیت شده است یا این كه زردی، علت دیگری (مثلا سنگ كیسه صفرا و…) دارد، یك روش نسبتاً خوب در دسترس دارند: اندازه‌گیری آنزیم‌های كبدی. در بیمار مبتلا به هپاتیت، سلول‌های كبدی تخریب می‌شوند و این باعث می‌شود آنزیم‌های موجود در این سلول‌ها كهALT,AST نام دارند به مقدار زیادی وارد خون شوند. بالا رفتن سطح این آنزیم‌ها در خون، نشان دهنده‌ی «هپاتیت» است.

هپاتیت‌ها چه فرقی با هم دارند؟

در بسیاری از موارد، ممكن است ابتلا به هپاتیت با ایجاد یرقان همراه نباشد. به این ترتیب شخص ممكن است هیچ‌گاه نفهمد كه به هپاتیت مبتلا شده است؛ اما اگر این هپاتیت به صورت مزمن در بیاید، آن وقت سال‌ها بعد، بیمار با همین عارضه از پا در خواهد آمد.

در واقع، آنچه هپاتیت را به یك بیماری خطرناك تبدیل می‌كند، دو عارضه‌ای است كه ممكن است برای هر بیماری پیش بیاید:

۱- هپاتیت برق آسا: یك درصد از بیماران مبتلا به هپاتیت حاد ویروسی به طور ناگهانی و در عرض چند روز، در واقع كبد خود را از دست می‌دهند. این آسیب، غیر قابل برگشت است و در این حالت، بیمار نیاز به پیوند كبد خواهد داشت.

۲- هپاتیت مزمن: غیر از هپاتیتA كه تقریباً در هیچ موردی به صورت مزمن درنمی‌آید، سایر انواع هپاتیت‌ها می‌توانند مزمن شوند. سرانجام هپاتیت مزمن، نارسایی كبد است و مثل هپاتیت حاد، تقریباً هیچ درمان قطعی برای هپاتیت مزمن هم وجود ندارد. گذشته از این، بعضی مبتلایان به هپاتیت، اگر چه ظاهراً بهبود می‌یابند اما به صورت «ناقل مزمن» در می‌آیند. این افراد، خودشان مشكلی ندارند اما آلوده كننده‌ی جامعه و اطرافیان به حساب می‌آیند.

هپاتیت مزمن تقریباً در پنج درصد از مبتلایان به هپاتیتB ایجاد می‌شود. اما این درصد، در مبتلایان به هپاتیتC بیش از چهل درصد است! ضمن این كه آلودگی به ویروس‌ هپاتیتC، احتمال  مبتلا شدن به سرطان كبد را هم افزایش می‌دهد. به این ترتیب باید گفت هپاتیتC خطرناك‌ترین نوع هپاتیت است و اتفاقاً همین هپاتیتC است كه تا كنون واكسنی برایش ساخته نشده است.

شایع‌ترین راه انتقال هپاتیت C، تزریق خون آلوده است و تا قبل از این كه خو‌ن‌های اهدایی از نظر آلودگی به هپاتیتC غربالگری شوند، افراد بسیاری از این طریق به هپاتیتC مبتلا می‌شدند.

اگر چه امروزه در همه جای دنیا، خون‌ها را از نظر آلودگی به ویروس‌هایC,B هپاتیت  و همین طورHTV(ویروس ایدز) آزمایش می‌كنند، اما نباید فراموش كرد كه هپاتیت فقط از طریق تزریق خون یا فرآورده‌های خونی منتقل نمی‌شود. تمام مایعات بدن یك فرد مبتلا به هپاتیت آلوده است و تماس با این مایعات می‌تواند به راحتی هر فردی را مبتلا كند. شاید با واكسیناسیون بر علیه هپاتیتB بتوانیم نفس راحتی بكشیم و خیالمان از بابت این نوع هپاتیت آسوده شود، اما فراموش نكنیم كه فعلاً تنها راه پیشگیری از هپاتیتC ،«مراقبت‌های رفتاری» است.



آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی

رژیم درمانی در هپاتیت

“هپاتیت” التهاب گسترده کبدی است که معمولاً منشاء ویروسی دارد. علائم بالینی آن شامل: بزرگ شدن کبد، ناراحتی‌های معده و روده، درد شکم، سردرد، بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ، تب و زردی می ‌باشد.

انواع شایع هپاتیت ویروسی عبارت‌اند از: هپاتیت B,A وC.

در هپاتیت A انتقال ویروس از راه مدفوع به دهان است و بهبودی معمولاً به طور کامل حاصل می ‌شود. در هپاتیت B انتقال ویروس از راه خون و مایعات بدن است و در هپاتیت C تماس با خون آلوده از راه سوزن‌های آلوده، تماس جنسی یا بزاق صورت می‌ گیرد. در این بیماری، بی‌اشتهایی و ناراحتی‌های گوارشیبه نوعی بر دریافت غذا تأثیر می‌ گذارد و همین امر به بروز سوء تغذیه منجر خواهد شد.

برای تنظیم رژیم غذایی در این افراد نخست باید بیمار مورد ارزیابی تغذیه‌ای قرار گیرد که این ارزیابی شامل اندازه‌ گیری قد، وزن، دور بازو، چین پوستی(به‌ ویژه در ناحیه پشت بازو) است.

همچنین ارزیابی بیوشیمیایی که شامل: قندخون، کلسترول، آلبومین، اوره خون، بیلی روبین، ترانسفرین و آنزیم‌های کبدی می‌ باشد، نیز باید انجام شود. تغییرات وزن در بیماران کبدی بسیار اهمیت دارد، زیرا وزن ممکن است تحت تأثیر اِدِِم، آسیب و دیورتیک‌ها قرار گیرد، به همین علت دانستن وزن قبل از بیماری مهم است و هر چه کاهش وزن فعلی بیشتر باشد، انرژی دریافتی نیز باید افزایش یابد.

انرژی مورد نیاز در این بیماران ۴۰- ۲۵ کیلو کالری به ازای کیلوگرم وزن ایده‌آل بدن و یا BEE(مصرف انرژی پایه) × ۴/۱- ۱/۱ می ‌باشد. اما با توجه به اینکه معمولاً در این بیماران کاهش اشتها، حالت تهوع و استفراغ وجود دارد، دریافت کافی انرژی دچار مشکل می‌ شود، به ویژه که مصرف قندهای ساده و چربی‌های اشباع (که از منابع انرژی رژیم غذایی هستند) در این بیماران محدود می‌ باشد. از طرفی کبد نقش مهمی در سوخت و ساز بدن دارد و در صورت تخریب آن انرژی کافی به بدن نمی ‌رسد.

این بیماران برای غلبه بر بی‌اشتهایی باید از غذاهای تحریک کننده اشتها استفاده کنند. غذاهای کم‌چرب یا بدون چربی و جذاب شامل: شیر و ماست کم چرب ، بستنی کم‌چرب، سوپ زلال که چربی روی آن گرفته شده بیسکویت و کراکر که توصیه می‌ شود قبل از غذا مصرف شود، همچنین مصرف وعده‌های کوچک به دریافت بیشتر انرژی کمک می‌ کند.

میوه

کربوهیدرات

کربوهیدرات‌ها باید از نوع پیچیده باشد و ۵۵- ۵۰ درصد انرژی دریافتی از آنها تأمین شود. کربوهیدرات تصفیه شده و ساده(قند، شکر و…) باید حذف شود در نتیجه تأمین کالری مورد نیاز این بیماران مشکل می ‌باشد. غلات و تا حدودی حبوبات منبع اصلی کربوهیدرات رژیمی هستند. مصرف جوانه غلات(به صورت پودر یا دانه)، نان گندم کامل، حبوبات کامل و سیب‌زمینی در حد متعادل بسیار مفید است.

پروتئین

میزان نیاز پروتئین روزانه ۵/۱- ۲/۱ گرم به ازای کیلوگرم وزن بدن در روز است که باید بیش از ۶۰ درصد آن از پروتئین با ارزش بالا باشد. همراه با پروتئین، مصرف ویتامین B6 نیز ضروری است و چنانچه به این امر توجه نشود، بدن دچار کمبود این ویتامین خواهد شد و کمبود آن موجب تشدید بی‌اشتهایی و ناراحتی‌های گوارشی می‌ شود. همچنین در این بیماران سطوح اسیدهای آمینه شاخه‌دار(والین، لوسین و ایزولوسین) در خون کاهش می ‌یابد و برعکس اسیدهای آمینه فنیل آلانین، تیروزین و تریپتوفان افزایش می ‌یابد. بنابراین منابع پروتئین رژیم باید به طور دقیق کنترل شوند و منابع اسیدهای آمینه شاخه‌دار در رژیم افزایش و اسیدهای آمینه حلقوی محدود شوند.

منابع غذایی فنیل آلانین و تیروزین شامل لوبیای سویا، بادام‌زمینی، بادام، ماهی تن و فیله گاو می‌ باشد. منابع مهم‌ تریپتوفان فیله گوسفند، تخمه آفتابگردان، ماهی، تن و سینه مرغ و منابع مهم و غنی اسیدهای آمینه شاخه‌دار: بادام‌زمینی، ماهی تن، ماهی آزاد و فیله گاو و گوسفند است. چنانچه مشاهده می ‌شود بعضی از غذاها منابع هر دو دسته از اسیدهای آمینه هستند. در صورت شدید بودن بیماری کبدی باید از مصرف گوشت قرمز خودداری کرد و به جای آن از گوشت سفید(مثل مرغ و ماهی) و پروتئین گیاهی استفاده نمود. استفاده از هورمون رشد، آنتی بیوتیک، استروئیدها جهت رشد حیوانات سبب می‌ شود که مصرف گوشت‌ها محدود شود و از طرفی چون هضم گوشت سخت است، بنابراین مصرف سویا و محصولات آن توصیه می‌ شود.

چربی

چربی‌ها بر حسب تحمل بیماری(۳۵- ۳۰ درصد کل کالری) توصیه می ‌شوند. چربی‌های ترانس محدود شده و چربی اشباع نباید بیش از ۷ درصد انرژی را شامل شود. برای تأمین قسمتی از چربی مورد نیاز، مصرف بعضی از مغزها مجاز می ‌باشد و توصیه می‌ شود که به صورت طبیعی یا پودر شده مصرف شود.

روغن هیدروژنه یکی دیگر از محصولاتی است که کبد به سختی آن را متابولیزه می‌ کند(می ‌سوزاند) و باید مصرف آن در رژیم محدود شود. بهترین نوع روغن، روغن زیتون ، بذرک ، ذرت و آفتابگردان است.

ویتامین

از میان ویتامین‌ها، ویتامین‌های گروه B، ویتامین C و K توصیه می ‌شوند. منابع ویتامین B شامل غلات و حبوبات کامل، سبزی‌ها، برخی منابع غذایی با منشاء حیوانی است. منابع ویتامین C سبزی و میوه‌های تازه به صورت خام که به خوبی شسته شده باشند و منبع ویتامین K، جگر و انواع سبزی‌هاست که معمولاً مصرف آنها در بیماران کبدی مجاز است. مصرف آب میوه‌های صنعتی(به علت داشتن مقادیر بالای قند) و مصرف شیرین کننده‌های مصنوعی(که متابولیزه کردن آن توسط کبد بسیار مشکل است) باید محدود شوند.

سایر مواد غذایی

مصرف مایعات در طول روز تا ۳۰۰ میلی متر توصیه می‌ شود. استفاده از آب مقطر به استفاده از آب لوله‌کشی ترجیح داده می ‌شود. آب شیر دارای فلوراید، کلر و مواد شیمیایی غیر ارگانیکی است که کبد قادر به حذف آنها نمی ‌باشد. بنابراین برای اینکه آسیب کبدی را به کمتری میزان ممکن برسانیم باید خالص‌ترین آب مصرف شود.

مصرف مواد غذایی کافئین‌دار مثل کولاها، شکلات، قهوه و چای باید محدود شوند، چون محرک کبد هستند و می ‌توانند به کبد آسیب برسانند. اگر عادت به مصرف کافئین وجود دارد باید بتدریج ترک شود، چون این محصولات وابستگی ایجاد می‌ کنند و ترک ناگهانی آنها با علائمی مثل سردرد، تهوع و ضعف همراه است.

غذاهای دودی که دارای نیترات هستند مثل سوسیس و کالباس و یا افزودنی‌های شیمیایی خوراکی مثل رنگ‌ها و چاشنی‌ها محدود شده و باید از پرخوری و چاقی دوری کرد.

مصرف غذاهای زیر باید محدود شوند:

شیر، ماست، شیر و پنیر چرب، کیک، بیسکویت و پای با چربی بالا، مصرف بیش از سه تخم‌مرغ در هفته، سالاد چرب، مایونز، آووکادو، گوشت چرب، ماهی چرب، پوست مرغ، کنسرو ماهی با روغن(تن کنسرو شده در آب یا سس گوجه‌فرنگی مانعی ندارد)، بادام ، چیپس سیب‌زمینی و تمام غذاهایی که آماده‌سازی آنها به محتوی چربی‌شان می‌ افزاید(مثل سرخ کردن غذا با کره، مارگارین یا روغن).

جهت تغذیه بیماران می‌ توان از تمام گروه‌های غذایی استفاده کرد. مصرف غذاهای طبیعی و تهیه شده در منزل، از کاهش وزن جلوگیری می‌ کند.

بیماران دارای کاهش وزن و بی‌اشتهایی(با هر علتی) چنانچه از مخاطرات بیماری و وضعیت تغذیه‌ای آگاهی یابند و به آنها آموزش تغذیه‌ای داده شود بسیار مفید است. این آموزش شامل موارد زیر است: خوردن غذا در چهار وعده کوچک در روز، عدم مصرف غذاهای حجیم در یک وعده عدم مصرف غذا در حدود پنج ساعت قبل از خواب، خوردن غذاهای متنوع و اشتها برانگیز، نوشیدن مقادیر کافی آب سالم، خوردن غذا به آرامی و به تنهایی؛ و تا حد ممکن نخوردن غذا هنگام تماشای تلویزیون. نکته مهم در این آموزش‌ها این است که تمام این عادت‌ها باید بتدریج تغییر داده شود.


آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی

دانستنی های مهم هپاتیت

هپاتیت B درمان قطعی ندارد، اما واکسن موثری دارد که آن را کنترل می‌کند. توصیه می شود افرادی که رفتارهای پرخطر دارند واکسن هپاتیت نوع B را دریافت کنند. خوشبختانه با برنامه های جدی که وزارت بهداشت در طی ۲۰ سال اخیر در کشور ایجاد کرده شیوع هپاتیت B به شدت کاهش یافته است.

* هپاتیت به معنای التهاب و ورم کبدی است که اصطلاحا به آن یرقان نیز می‌‌گویند. عوامل متعددی ممکن است موجب التهاب کبد شوند، اما ویروس‌ها شایع‌ترین عامل ایجادکننده بیماری هپاتیت هستند.

*تا کنون حداقل شش نوع ویروس مسئول بروز انواع مختلف هپاتیت شناسایی شده‌اند که در میان آنهاهپاتیت ویروسی مزمن «B» و «C» از بیماری‌‌های شایع دنیا هستند و از اهمیت زیادی برخوردارند، زیرا این دو نوع هپاتیت مزمن شده و باعث نارسایی کبد و سیروز کبدی می‌‌شوند.

*هپاتیت ویروسی از طریق خوراکی و از راه تماس با فرد آلوده منتقل می شود. هپاتیتی که از راه خوراکی منتقل می شود هپاتیت A  و E  است که خوشبختانه نوع E در کشور ریشه‌کن شده و در گذشته این نوع هپاتیت به صورت اپیدمی اتفاق می افتاد که از طریق آب آلوده به افراد منتقل می شد.

*هپاتیت A همچنان از مشکلات کشور است. افراد جوانی که در کودکی این زردی را نگرفته اند در سنین بزرگسالی دچار فرم شدید این بیماری می شوند. خصوصا مسافران کشورهای همسایه مانند عراق و سوریه مستعد این بیماری می شوند. زیرا هپاتیت نوع A در کشورهای همسایه شیوع زیادی دارد، اما  در ایران به دلیل سطح بهداشت بالاتر و آب آشامیدنی سالم شیوع کمی دارد. به همین دلیل رعایت بهداشت، استفاده از آب آشامیدنی سالم و شستشوی دست ها با صابون به مسافران کشورهای همجوار توصیه می شود.

* هپاتیت B درمان قطعی ندارد، اما واکسن موثری دارد که آن را کنترل می‌کند. توصیه می شود افرادی که رفتارهای پرخطر دارند واکسن هپاتیت نوع B را دریافت کنند. خوشبختانه با برنامه های جدی که وزارت بهداشت در طی ۲۰ سال اخیر در کشور ایجاد کرده شیوع هپاتیت B به شدت کاهش یافته است.

* بیشترین روش انتقال هپاتیت B در ایران از طریق مادر به نوزاد است. خوشبختانه از سال ۱۳۷۳ که ما واکسن این هپاتیت را تزریق کردیم، دیگر مشکلی برای نوزادان وجود ندارد. درحال‌حاضر به‌جز دو استان سیستان‌و‌بلوچستان و گلستان، شیوع بیماری در کشور به زیر دو درصد رسیده است.

* هپاتیت C نیز در گذشته در ایران بیشتر از طریق خون و تزریق خون منتقل می‌‌شد که از سال ٧٥ با بررسی خون‌‌ها، دیگر خطر انتقال از این راه کاهش یافته است. لازم به ذکر است افرادی که قبل از سال ١٣٧٥ خون دریافت کرده‌اند، در معرض هپاتیت «C» قرار دارند.

افراد معتاد، حتی آنهایی که سابقه یک‌بار تزریق غیرایمن دارند و افرادی که زندانی هستند یا سابقه زندان دارند، در معرض خطر هپاتیت «C» قرار دارند. همچنین آرایشگرها، آنها که خالکوبی، تاتو و حجامت غیربهداشتی انجام می‌دهند و افرادی که با خون سروکار دارند نیز در معرض خطر هستند. قمه‌زنی در ماه محرم نیز یکی دیگر از راه‌های انتقال هپاتیت «B» و «C» در ایران است.

بیماری هپاتیت

* گفتنی است هپاتیت «C» از طریق دست‌دادن و بوسیدن فرد آلوده، آشپزی‌کردن و در یک مکان غذاخوردن، انجام معاشرت معمول در محل کار و منزل، درآغوش‌گرفتن مبتلایان، از راه هوا یا شناکردن در یک استخر منتقل نمی‌شود.

همچنین ممکن است بحث خطر انتقال در تماس‌‌های جنسی سبب نگرانی شود و بر نحوه زندگی و معاشرت و روابط جنسی تأثیر بگذارد، اما باید گفت که خطر ابتلا بسیار ضعیف است و انتقال آن به دنبال تماس جنسی شایع نیست؛ آمارهای موجود خطر کمتر از پنج درصد را نشان می‌‌دهد.

* توصیه می‌شود افرادی که در خانواده‌شان یک نفر مبتلا به هپاتیت «B» دارند، آرایشگرها، شاغلان حرفه پزشکی، افرادی که در امور بازیافت زباله و پسماند شهری فعالیت می‌کنند، آتش‌نشان‌ها و پلیس حتما واکسن هپاتیت «B» دریافت کنند.

واکسن هپاتیت «B» در دوره‌های شش‌ماهه و یک‌ماهه تزریق می‌شود. البته واکسن دوره یک‌ماهه از اهمیت زیادی برخوردار است و واکسن شش‌ماهه یادآور است. اگر کسی سه دوز واکسن بزند، خیلی مؤثر است. افرادی که شرایط گفته‌شده را ندارند و یک‌بار واکسن زده‌اند، به تکرار واکسن نیاز ندارند و لازم نیست آنتی‌بادی‌شان چک شود.

* از معضلات موجود در حوزه هپاتیت می‌توان به دو مورد اشاره کرد: اول اینکه نزدیک به ۷۰ درصد از مبتلایان به هپاتیت «B» و «C» در کشور تاکنون شناسایی نشده‌اند. بنابراین باید از طریق رسانه‌ها به مردم آموزش دهیم و این آگاهی را ایجاد کنیم که می‌توان با هپاتیت زندگی کرد، کار کرد و ازدواج کرد، به شرطی که ابتدا با آن آشنا شده و در ادامه کنترل و درمانش کنیم.


آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی

 

هپاتیت B را جدی بگیرید

هپاتیت به معنای التهاب گسترده ی كبد است. حرفB كه در جلوی آن نوشته می شود نوع عامل آن را كه نوعی ویروس است نشان می دهد. هپاتیت یا التهاب كبد علل زیادی دارد كه عبارتند از داروها، انگلها، ویروسها و بعضی از بیماریهای خود ایمنی . انواع شایع هپاتیت ویروسی عبارت اند از :A و B و C و D .

در هپاتیتA ، انتقال ویروس از راه مدفوع به دهان است. در هپاتیتB انتقال ویروس از راه خون و مایعات به بدن است . در هپاتیتC تماس با خون آلوده از راه سوزن های آلوده ، تماس جنسی یا بزاق انجام می گیرد.

هپاتیتB در اثر ویروس نوعB به وجود می آید كه از طریق خون آلوده، سرنگ های آلوده و غیر استریل و یا در زمان زایمان از مادر هپاتیتی به نوزاد سالم منتقل می شود. مهمترین روش انتقال آن از طریق پوست است. (اگر مادر هپاتیتی به نوزاد خود شیر بدهد، نوزاد دچار هپاتیتB نمی شود.)

علایم هپاتیتB :

ابتدا بیمار دچار علائم غیر اختصاصی می شود كه این علائم در هر بیماری دیگر نیز دیده می شود. این علایم عبارت اند از: بزرگ شدن كبد ، ناراحتی های معده و روده ، سردرد ، بی اشتهایی ، تهوع و استفراغ ، خستگی، درد مفاصل و تب . زردی از علائم دیگر آن است كه بهترین محل برای تشخیص زردی ، سفیدی چشم است.

تشخیص هپاتیتB :

تشخیص بیماری از طریق آزمایشات خونی و اندازه گیری آنتی كور( عامل بیماری زا)  B و آنتی ژن ( هر ماده ای كه قادر باشد در شرایط خاص پاسخ ایمنی اختصاصی تولید كند )B می باشد.

درمان هپاتیتB :

درمان هپاتیتB به این ترتیب است كه بدن انسان به مرور زمان آنتی كورB می سازد و بعد از مدتی تكثیر و تولید ویروسB در كبد محدود می شود و كم كم كار كبد به حالت طبیعی بر می گردد و زردی از بین می رود و افزایش آنزیمهای كبدی، كاهش پیدا می كند و به مرز طبیعی بر می گردد.

در مواردی ، بعضی از افراد مبتلا به هپاتیت حاد دچار نارسایی كبد می شوند كه در صورت عدم درمان می تواند كشنده باشد.

اگر علائم خونی هپاتیت B بیش از شش ماه طول بكشد ، به آن هپاتیت مزمنB می گویند.در مواردی افراد مبتلا به هپاتیت مزمنB دچار سیروز ( بیماری مزمن كبدی كه در این حالت كبد تیره رنگ شده و به نحو مشخصی گره دار می شود . سیروز قابل علاج نیست ولی در صورت حذف عامل ایجاد كننده آن می توان از پیشرفت بیماری جلوگیری كرد . علایم سیروز عبارت اند از : خستگی ، كاهش وزن ، استفراغ خون و ناراحتی های گوارشی ) می شوند.

اگر فردی دچار هپاتیتB شد بایستی تمام اعضای خانواده او نیز از نظر هپاتیتB بررسی و در صورت لزوم واكسیناسیون هپاتیتB نیز انجام شود.

واكسیناسیون هپاتیتB در مراكز بهداشتی درمان انجام می شود. در كلیه نوزادان واكسیناسیون بر علیه هپاتیتB در زمان تولد،۵ /۱ ماهگی ( یك ونیم  ماهگی) و ۹ ماهگی انجام می شود. (براساس برنامه طرح واكسیناسیون ملی ایران انجام واكسیناسیون شامل كودكانی است كه سال ۱۳۷۲ به بعد متولد شده اند.) واكسیناسیون به مدت ۵ سال در ۹۰% افراد مصونیت می دهد. اصول رعایت بهداشتی و وسایل استریل پزشكی در كلینك ها از دندانپزشكی ها و مراكز دیالیز و مراكز انتقال خون و انجام واكسیناسیون هپاتیتB از راههای مؤثر در كاهش این بیماری است.


آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی

 

راه های درمان هپاتیت C

راه های درمان هپاتیت C کدام است؟

درمان هپاتیت C با روش های مختلفی انجام می گیرد، ولی اساس و قسمت مشترک همه درمان ها، آمپولی است به نام اینترفرون. اینترفرون دارویی است که سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند و باعث می شود تا فرد در از بین بردن ویروس ها قوی تر عمل کند.

البته دو نوع آمپول اینترفرون وجود دارد:

یک نوع اینترفرون استاندارد داریم که درمان قطعی هپاتیت C است که هفته ای سه بار به همراه قرص های مربوطه استفاده می شود. ولی این آمپول در کنار محاسن خود، عوارض زیادی برای بیمار دارد. همچنین اثر بخشی آن نسبت به داروی جدیدتر کمتر است.

نوع جدید اینترفرون را می توان هفته ای یک بار استفاده کرد و عوارض کمتری هم دارد. اثر بخشی آن ۱/۵تا ۲ برابر انواع قبلی است.

هر دو نوع این آمپول ها به همراه قرص استفاده می شوند که بیمار بر حسب وزن خود، روزی ۴ یا ۵ یا ۶ عدد از آن ها را استفاده می کند. عیب بزرگ این داروها این است که فوق العاده گرانند و چون دوره درمان هپاتیت C طولانی است (بین ۱ تا ۶ سال بر حسب نوع درگیری و ویروس) ، هزینه زیادی بر بیمار تحمیل می شود، بنابراین اکثر بیماران نمی توانند به علت هزینه بالا از این دارو استفاده کنند.

البته جدیدا یک شرکت ایرانی این آمپول را به صورت آزمایشی تولید می کند، ولی فعلا به بازار عرضه نشده است. اگر این آمپول به بازار عرضه شود با توجه به قیمت کم آن، انتظار می رود بیشتر مورد استفاده قرار گیرد. به خصوص اگر ترتیبی اتخاذ شود که هزینه آن با دفترچه ی بیمه قابل پرداخت باشد، درمان بسیاری از بیماران موثرتر و آسان تر خواهد شد.

آیا بعد از درمان، امکان عود مجدد بیماری وجود دارد؟

آزمایشی وجود دارد که معمولا شش ماه بعد از پایان درمان برای بیمار انجام می شود و اگر این آزمایش نشان داد که ویروس هپاتیت در خون وجود ندارد، یعنی بدن از ویروس پاک شده است و با احتمال ۹۹ درصد، دیگر آن بیماری هرگز برنمی گردد. ولی متاسفانه داروهایی که هم اکنون موجود می باشند، حتی بهترین دارویی که ذکر شد، بیشتر از ۶۰ درصد کارآیی ندارند و حدود ۳۰ الی ۴۰ درصد مواقع قادر نیستیم، ویروس را از بدن پاک کنیم.

البته فراموش نکنید مصرف دارو حتی اگر نتواند ویروس را از بدن پاک کند، ولی در جلوگیری از پیشرفت این بیماری بسیار موثر است.

می توانیم بگوییم که با بهترین شرایط و بهترین دارو، ۶۰ الی ۸۰ درصد ویروس ها کاملا از بین می روند، البته این آمار به نوع ویروس نیز بستگی دارد؛ مثلا در نوعی از ویروس ها، این داروها تا ۸۰ درصد و در گروهی دیگر تا ۹۰ درصد می توانند موثر واقع شوند. ولی متاسفانه در از بین بردن نوع دیگری از این ویروس ها که شایع نیز می باشند، تنها ۵۰ الی ۶۰ درصد کارآیی دارند.

عدم درمان به موقع این بیماری چه عواقبی دارد؟

اگر بیماری پیشرفت کند و به مرحله ی سیروز کبدی برسد، دیگر قابل درمان نخواهد بود، به خصوص اگر بیمار به مرحله ای برسد که خون استفراغ کند که در این مرحله درمان دارویی موثر واقع نمی شود و باید حتما پیوند کبد انجام گیرد.

آیا راهی برای پیشگیری از این بیماری وجود دارد؟

اگر کسی هپاتیت C دارد، اگر دچار خونریزی شد باید مواظب باشد که خونش جایی نریزد و اگر قسمتی از بدنش زخم شد، باید آن قسمت را خوب بپوشاند.

حتما از تیغ اختصاصی یا یک بار مصرف استفاده کند و شانه و مسواک و ناخن گیر اختصاصی داشته باشد، چون موقع گرفتن ناخن یا مسواک زدن، امکان دارد ناخن گیر یا مسواک به خون آغشته شود.

این ها مواردی است که بیماران مبتلا به هپاتیت C باید  آنها را رعایت کنند.

بقیه افراد جامعه هم باید مسایل بهداشتی را رعایت کنند و از حجامت غیربهداشتی که ممکن است از سوزن مشترک استفاده شود، پرهیز کنند و اگر کار پزشکی انجام می دهند مانند جراحی یا دندان پزشکی، به آن پزشک اعتماد داشته باشند چون اکنون همه دندان پزشکان و پزشکان و جراحان دستگاه های مخصوص دارند و امکان انتقال هپاتیت C از این راه بسیار نادر است.

متاسفانه برای پیشگیری از هپاتیت C واکسنی وجود ندارد.


آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی