هر چند وقت یک بار پاپ اسمیر لازم است؟

قبلا توصیه می شد آزمایش پاپ اسمیر پس از اولین آمیزش جنسی،

یا تا سن ۲۱ سالگی (بسته به این که کدام زودتر اتفاق افتاده باشد)،

هر سال باید انجام شود.همچنین در خانم های زیر ۳۰ سال،

انجام سالانه پاپ اسمیر توصیه می شد و در خانم های بالای ۳۰ سال،

با سه آزمایش طبیعی پاپ در سه سال متوالی و آزمایش منفی از لحاظ ویروس پاپیلومای انسانی

(که با سرطان گردن رحم ارتباط دارد)،

انجام هر دو تا سه سال آن تجویز می‌ شد.

اما جدیدا توصیه می کنند در خانم های زیر ۳۰ سال هر دو سال یک بار و در خانم های ۳۰ سال به بالا،

هر سه سال یک بار، پاپ اسمیر انجام شود.


پاتولوژی چیست؟

آسیب شناسی(Pathology ) از نظر لغوی از دو واژه پاتو(Patho= pathos ) به معنی رنج، درد و عذاب و لوژی(logy= logos) به معنی مطالعه
تشکیل شده است.
به عبارت اختصاصی تر آسیب شناسی ، دستورالعملی است ارتباطی که علوم پایه و تجربیات بالینی را
در بر گرفته و به منظور مطالعه تغییرات ساختاری وعملکردی در سلولها، بافتها و اندامها که زمینه بیماریها(Diseases) را بوجود می آورند
اختصاص یافته است.

آسیب شناسی عبارت است از مطالعه اختلال در مولکولها، سلولها، بافتها و عملکرد که
در ارگانیسم های زنده در پاسخ به عوامل آسیب رسان یا محرومیتها رخ می دهد.
بسیاری از این عوامل ترکیبات شیمیایی هستند که اغلب شامل فرآورده های دیگر ارگانیسم ها که مهمترین آنها
میکروارگانیسم های پاتوژن( بیماری زا )، می باشند. دیگر عوامل آسیب رسان اشکال متنوع انرژی از قبیل گرما،
تشعشعات و نیروهای مکانیکی هستند که در مقادیر زیادی اعمال می شوند. ضمن اینکه بیشتر شرایط مرضی،
ناشی از در معرض قرارگرفتن بافتهای بدن با مواد آسیب رسان می باشد،
ولی محرومیت از عناصر غذائی ضروری، از قبیل پروتئین ها،‌ مواد معدنی، ویتامین ها، آب و اکسیژن نیز ممکن است
به همان اندازه دارای آثار مضر و تخریب کننده باشد. فاکتورهای ژنتیکی نیز ممکن است دارای نقش مهمی در آسیب شناسی باشند.


آزمایش پاپ اسمیر چیست؟

پاپ اسمیر چگونه انجام می شود؟

پاپ اسمیر هنگام معاینه لگنی انجام می ‌شود. دکتر با وسیله‌ ای به نام اسپکولوم، دهانه دستگاه تناسلی را باز می کند تا بتواند گردن رحم را ببیند. بعد با یک نمونه‌گیر(اسپچولا) و یک برس کوچک، سلول ‌های گردن رحم را جمع ‌آوری می ‌کند.

این نمونه به برای بررسی به آزمایشگاه فرستاده می‌ شود.

این آزمایش دردناک نیست، اما معاینه لگنی ممکن است اندکی ناراحت کننده باشد.

 

نتایج پاپ اسمیر

معمولا سه هفته طول می‌ کشد تا نتایج آزمایش آماده شود.

پاپ اسمیر طبیعی، یعنی گردن رحم، طبیعی به نظر می رسد.

پاپ اسمیر غیرطبیعی، یعنی سلول‌ های بررسی شده، ظاهر طبیعی نداشته‌ اند. در این حالت، گاهی تکرار آزمایش لازم است.

اگر پاپ اسمیر مثبت باشد، ممکن است پزشک ‌تان آزمایش‌ های متفاوتی را برای ادامه بررسی خود تجویز کند، از جمله کولپوسکوپی(استفاده از یک میکروسکوپ مخصوص برای معاینه گردن رحم و واژن).

پاپ اسمیر گاهی نشان ‌دهنده عفونت هم هست، اما نمی‌ توان برای تشخیص بیماری ‌های آمیزشی به آن تکیه کرد و آزمایش‌ های اختصاصی لازم است.

پیش از انجام آزمایش پاپ، برای کسب نتایج دقیق ‌تر باید این کارها را انجام داد:

پرهیز از رابطه جنسی، شستشوی واژن و استفاده از کرم‌های واژینال ۴۸ ساعت پیش از انجام آزمایش.

اگر در هنگام آزمایش، دچار عفونت بوده‌اید، یا تعداد سلول کافی در آزمایش اول به دست نیامده باشد، ممکن است تکرار آزمایش ضروری باشد.

از آنجایی که کاهش هورمون زنانه ی استروژن نیز می‌ تواند بر نتایج آزمایش پاپ اثر بگذارد، زنان یائسهنیاز به مصرف استروژن پیش از تکرار آزمایش دارند.


کدام نوع بیماری هپاتیت از همه خطرناک تر است؟

هپاتیت از بیماری های مربوط به کبد است که نشانه های آن به آرامی ظاهر می شوند خیلی از افراد مبتلا حتی نمی دانند که دچار این بیماری هستند.

هپاتیت چیست؟ علائم انواع هپاتیت چیست؟

هپاتیت به مشکل التهابی کبد اشاره دارد. این بیماری عموماً توسط یک عفونت ویروسی ایجاد می شود، اما دلایل دیگری از هپاتیت نیز وجود دارد.این موارد شامل هپاتیت خودایمنی و هپاتیتی است که به عنوان نتیجه ثانویه داروها، مواد مخدر، سموم و الکل رخ می دهد.هپاتیت

هپاتیت

چنانچه در ادامه این بخش از سلامت نمناک توضیح خواهیم داد هپاتیت یک بیماری خود ایمنی است و زمانی رخ می دهد که بدن شما آنتی بادی در برابر بافت کبدتان ایجاد می کند. کبد در ناحیه بالایی شکم قرار دارد. عملکردهای بسیار مهمی را انجام می دهد، که متابولیسم بدن شما را تحت تاثیر قرار می دهد، از جمله:

  • تولید صفرا، که برای هضم ضروری است،
  • فیلتر کردن سموم از بدن
  • دفع بیلی روبین (محصولی از گلبول های قرمز خون شکسته)، کلسترول، هورمون ها و داروهاست
  • شکستن کربو هیدرات ها، چربی ها، و پروتئین ها
  • فعال کردن آنزیم ها که پروتئین های ویژه ای برای بدن هستند.
  • ذخیره سازی گلیکوژن (نوعی قند)، مواد معدنی و ویتامین های (A، D، E و K)
  • سنتز پروتئین های خون، مثل آلبومین
  • ترکیب عوامل انعقاد کننده

در حال حاضر حدود ۴٫۴ میلیون آمریکایی در حال حاضر با هپاتیت B و C زندگی می کنند. بسیاری از مردم حتی نمی دانند که هپاتیت دارند. گزینه های درمان بسته به نوع هپاتیتی است که دارید. شما می توانید از طریق اقدامات احتیاطی و سبک زندگی از هپاتیت جلوگیری کنید.

بیماری هپاتیت چند نوع دارد و هر نوع آن چیست؟

پنج نوع ویروس هپاتیت:

عفونت های ویروسی کبد که به عنوان هپاتیت طبقه بندی می شوند، شامل؛ هپاتیت A، B، C، D و E هستند.یک ویروس مسئول یک نوع هپاتیت است که به هپاتیت منتقل می شود.

هپاتیت A همیشه یک بیماری حاد و کوتاه مدت است، در حالی که هپاتیت B، C و D به احتمال زیاد در حال پیشرفت هستند. هپاتیت E معمولاً حاد است اما در زنان باردار می تواند خطرناکتر باشد.

هپاتیت A:

هپاتیت A ناشی از عفونت ویروسی هپاتیت (A (hav است. این نوع از هپاتیت به طور معمول با مصرف غذا یا آب آلوده به مدفوع انسان آلوده به هپاتیت A منتقل می شود.

هپاتیت B:

هپاتیت B از طریق تماس با مایعات عفونی بدن مثل خون، ترشحات واژینال، یا منی، که شامل ویروس هپاتیت (B (HBV است، منتقل می شود. استفاده از مواد مخدر، داشتن رابطه جنسی با شریک آلوده، و یا به اشتراک گذاشتن تیغ ها با فرد مبتلا، ریسک ابتلا به هپاتیت B را افزایش می دهد.

هپاتیت C:

هپاتیت C از ویروس هپاتیت (c (HCV می آید. هپاتیت C از طریق تماس مستقیم با مایعات بدن آلوده، به طور معمول از طریق تزریق مواد مخدر و تماس جنسی منتقل می شود.تقریباً ۲٫۸ تا ۳٫۹ میلیون آمریکایی در حال حاضر با شکل مزمن این عفونت زندگی می کنند.

هپاتیت D:

هپاتیت D، یک بیماری جدی کبد است که در اثر ویروس هپاتیت D (HDV) ایجاد می شود. HDV از طریق تماس مستقیم با خون آلوده منتقل می شود. هپاتیت D شکل نادری از هپاتیت است که تنها در ارتباط با عفونت هپاتیت B رخ می دهد. ویروس هپاتیت D نمی تواند بدون حضور هپاتیت B تکثیر شود.

هپاتیت E:

هپاتیت E، یک بیماری آبی ناشی از ویروس هپاتیت (E (hev است. هپاتیت E عمدتاً در مناطقی با بهداشت ضعیف یافت می شود و نوعاً به دلیل وجود مدفوع در منبع آب است. این بیماری در ایالات متحده غیرمعمول است. با این حال، طبق گزارش CDC، موارد هپاتیت E در خاور میانه، آسیا، آمریکای مرکزی و آفریقا گزارش شده است.

علل هپاتیت غیر عفونی:

الکل و دیگر سموم:

مصرف بیش از حد الکل می تواند موجب آسیب و التهاب کبد شود. این بیماری گاهی به عنوان هپاتیت الکلی منسوب است. الکل به طور مستقیم به سلول های کبد شما آسیب می رساند.

در طول زمان، می تواند منجر به آسیب دائمی شود و منجر به نارسایی کبد و سیروز و افزایش کبد و زخم کبد شود.دیگر عوامل سمی هپاتیت شامل استفاده بیش از حد از دارو و قرار گرفتن در معرض سموم هستند.

واکنش سیستم خودایمنی:

در برخی موارد، سیستم ایمنی، کبد را به عنوان یک شی مضر اشتباه می پندارد و شروع به حمله به آن می کند.باعث التهاب مداومش می شود که می تواند از ملایم تا شدید باشد، و اغلب مانع از عملکرد کبد شود. در زنان سه برابر بیشتر از مردان رایج است.

علائم و نشانه های رایج هپاتیت:

اگر شما اشکال عفونی از هپاتیت داشته باشید که مزمن هستند، مانند هپاتیت B و C، ممکن است در ابتدا علائم بیماری نداشته باشید.علایم ممکن است تا زمانی که آسیب وارد عمل کبد شود، رخ ندهد.علائم و نشانه های هپاتیت حاد به سرعت ظاهر می شوند. آن ها شامل موارد زیر هستند:

  • خستگی
  • علائم آنفولانزا مانند
  • ادرار تیره
  • مدفوع روشن
  • درد شکمی
  • از دست دادن اشتها
  • کاهش وزن غیرقابل توضیح
  • پوست زرد، که ممکن است نشانه هایی از یرقان باشد

هپاتیت مزمن به آرامی رشد می کند، بنابراین این نشانه ها و علائم ممکن است بسیار ظریف و خفیف باشند.

تشخیص بیماری هپاتیت چگونه است:

آزمایش فیزیکی و تاریخچه بیماری:

همانطور که در این بخش از سلامت نمناک توضیح خواهیم داد برای تشخیص هپاتیت، ابتدا پزشکتان تاریخچه ای را برای تعیین هر گونه عوامل خطری که ممکن است برای هپاتیت عفونی یا غیر عفونی داشته باشد، به دست خواهد آورد.

در طی معاینه فیزیکی، ممکن است پزشک به نرمی بر روی شکم شما فشار بیاورد تا ببیند آیا درد یا حسی وجود دارد یا خیر. همچنین ممکن است بخواهد بفمهد که آیا کبد شما بزرگ تر شده است یا خیر.اگر پوست و یا چشم ها زرد هستند، پزشک این را در طول معاینه و آزمایش یادداشت خواهد کرد.

آزمایش عملکرد کبد و هپاتیت:

تست های عملکرد کبد از نمونه های خون برای تعیین میزان موثر بودن کبد خود استفاده می کنند.نتایج غیر نرمال این تست ها ممکن است اولین نشانه این باشد که یک مشکل وجود دارد، به خصوص اگر هیچ علامتی را در یک تست فیزیکی از بیماری های کبد نشان ندهید. سطوح بالای آنزیم کبد ممکن است نشان دهد که کبد شما فشار دارد، آسیب دیده و یا درست کار نمی کند.

دیگر آزمایشات خونی برای هپاتیت:

اگر آزمایشات کارکرد کبد غیر عادی باشند، به احتمال زیاد پزشک برای تشخیص منبع مشکل به آزمایشات خونی دیگری نیاز خواهد داشت.این تست ها می توانند برای ویروس هایی که باعث هپاتیت می شوند، کنترل شوند.آن ها همچنین می توانند برای کنترل آنتی بادی که در شرایطی مانند هپاتیت بی ایمنی رایج هستند، مورد استفاده قرار گیرند.

سونوگرافی برای هپاتیت:

سونوگرافی شکمی از امواج فراصوت برای ایجاد تصویری از اندام ها در شکمتان استفاده می کند. این تست به پزشک شما این امکان را می دهد که به کبد و ارگان های مجاور نزدیک شوید. می تواند این موارد آشکار شود:

  • مایع در شکم شما
  • آسیب کبدی و یا بزرگ شدن کبد
  • تومور کبدی
  • غیر عادی بودن کیسه صفرا
  • گاهی اوقات پانکراس را در تصاویر سونوگرافی نشان می دهد. این می تواند یک تست مفید در تعیین علت عملکرد غیرطبیعی کبد شما باشد.
  • نمونه برداری کبد برای تشخیص هپاتیت:

    نمونه برداری کبدی یک روش تهاجمی است. این کار می تواند از طریق پوست با سوزن انجام شود و نیاز به جراحی ندارد. به طور معمول، از یک سونوگرافی برای هدایت پزشک خود هنگام گرفتن نمونه نمونه برداری استفاده می شود. این تست به پزشک شما اجازه می دهد تا مشخص کند عفونت یا التهاب کبد شما را تحت تاثیر قرار داده است یا خیر.


    آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
    مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
    دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی

     

هپاتیت C بررسی و تفسیر الگوهای مارکرهای HCV

هپاتیت C بررسی و تفسیر الگوهای مارکرهای HCV:

هپاتیت C یک ویروس RNA از گروه ویروس های  Flavivirus است که تا سال ۱۹۹۰ میلادی عامل اصلی هپاتیت غیر Aو غیر B که از طریق ترانسفوزیون خونی و فرآورده های آن و پیوند اعضاء منتقل شده شناخته می شد. و تا به امروز بیش از ۵۰ زیر گروه که به ۶ ژنوتیپ تقسیم بندی می گردد شناسایی شده است.

انتقال ویروس هپاتیت Cدر معتادانی که تزریق انجام می دهند ۶۰ درصد موارد را شامل می شود ولی سایر روش های انتقال سرمی ویروس مانند فرورفتن تصادفی سوزن به هنگام خون گیری از فرد آلوده به ویروس به بدن فرد خونگیر (پرسنل آزمایشگاه و یا پرستار) در بیماران دیالیزی و گاهی به ندرت از مادر به نوزاد نیز دیده می شوند. انتقال جنسی این ویروس ۱۰ درصد از موارد را شامل می شود. افرادی که در ریسک بالای ابتلا به ویروس هپاتیت  قرار دارند شامل معتادان مواد مخدر، بیماران دیالیزی، افرادی که نشانه ها و علایم بیماری کبدی را دارند (نتایج غیرطبیعی آنزیم های کبدی) هستند. عفونت مزمن با ویروس هپاتیت C در حدود ۸۵ درصد از اشخاص آلوده اتفاق می افتد که این میزان بر حسب جنسیت، سن، نژاد و وضعیت ایمنی بیمار متغیر است.

آمار موجود در ایران نشانگر ۰٫۵ درصد مبتلا به این ویروس است که سه منطقه از کشور استان های گلستان، سیستان و بلوچستان و اردبیل میزان شیوع بیشتر است. البته به‌ طور کل میزان شیوع کاهش یافته است. برای مثال در گذشته در استان سیستان‌ و بلوچستان شیوعی در حدود ۵٫۵ تا ۷ درصد را داشتیم که به ۳٫۵ درصد کاهش یافته است، یا در استان تهران شیوع ۲٫۵ درصد در گذشته به زیر ۱ درصد کاهش یافته است. تعداد افراد مبتلا در ایالات متحده ۴ میلیون نفر تخمین زده شده است. علایم در دو دهه نخست بعد از عفونت معمولا وجود ندارند و به علت میزان بالای عفونت های بدون نشانه و علایم تشخیص بالینی را مشکل می سازد که در اینجا آزمون های screening سرمی ارزش پیدا می کند.

پیشترفت بیماری، التهاب و مرگ سلول های کبدی می تواند منجر به فیبروز شود بطوریکه ۲۰ درصد از بیماران فیبروز به سمت سیروز پیشرفت خواهد کرد. خطر ابتلا به کارسنومای هپاتوسلولار در بیماران مبتلا به عفونت مزمن و ابتلا به سیروز بعد از سن ۲۰ سالگی حدود ۱ تا ۵ درصد می باشد. بنابراین تعیین میزان آنتی بادی Anti-HCV در مراحل اولیه برای مدیریت هپاتیت مزمن و انتخاب بیمارانی که نیاز به درمان دارند از اهمیت خاصی برخوردار است.

تست های آزمایشگاهی برای عفونت HCV و تفسیرهای مربوط به الگوهای مارکرهای HCV

 hcv

آزمون Recombinant Immunoblot Assay (RIBA)

تست ایمونواسی RIBA از پروتئین های استخراج شده از ویروس HCV به روش نقطه ای یا لکه ای نواری بنام dot or strip blot شبیه تست وسترن بلات استفاد می شود. در استفاده از روش RIBA-2 نسل دوم، تشخیص وجود آنتی بادی در سرم بیمار بر ضد دو تا از ۴ آنتی ژن ویروس HCV یک نتیجه مثبت تلقی می گردد و عدم تشخیص آنتی بادی به منزله فقدان عفونت است. اهمیت این تست در مواردی است که شیوع HCV در آن مناطق کم است یا مثلاً در شناسایی در اهدا کنندگان خون.  باید توجه داشت که (RIBA)  به دقتEIA  نیست نباید به تنهایی برای screening  به کار رود و نیز در مواردی کهALT  سرم بالاست و ریسک فاکتورها هم وجود دارند نیازی به تثبیت تشخیص با RIBA نیست.

HCV را نمی توان در محیط کشت رشد داد. تست تشخیص اصلی برای عفونت HCV , Anti-HCV نسل سوم می باشد که وجود آنتی بادی در پاسخ به یکی از چهار آنتی ژن متفاوت ویروسی را به طور متوسط طی ۷ الی ۹ هفته بعد از عفونت شناسایی می کند. در جمعیت های پر خطر مقادیر پیش بینی شده Anti-HCV برای عفونت HCV بیش از ۹۹ درصد می باشد. گر چند یک تست آنتی بادی مثبت نمی تواند بین عفونت ویروسی فعال و عفونت درمان یافته افتراق قائل شود لذا یک تست مثبت آنتی بادی  Anti-HCV توصیه می شود متعاقب آن تست حساس  HCV RNA  برای تائید عفونت فعال انجام شود.  که معمولا در عفونت های حاد در دو هفته HCV RNAظاهر می شود اما با ظهور آنتی بادی این مقدار کاهش می یابد بطوریکه در حدود ۱۵ درصد از افراد مبتلا به عفونت حاد HCV دارای HCV RNA منفی می باشند. RNA ویروسی ممکن است در سال های نخست عفونت به صورت متناوبی وجود داشته باشد ولی بعدا دائمی می شود. مهم است که قبل از شروع درمان، عفونت فعال تائید شود. چرا که بیمارانی که ویروس از بدنشان پاک شده و حاوی آنتی بادی هستند تحت درمان قرار نگیرند. تست HCV RNA برای پیگیری پاسخ درمان استفاده می شود بطوریکه روش کمی این تست قادر است در هر میلی لیتر سرم ۱۰۰۰ نسخه RNA را شناسایی کند. روش های کیفیRNA HCV دارای محدودیت های تشخیصی پایین تری در مقایسه با روش کمی استفاده از تکنیک تکثیری بوده و برای تشخیص وجود یا عدم وجود عفونت بسیار مفیدند. ویروس HCVشبیه سایر ویروس های ترانس کریپتاز معکوس از جمله ویروس HIV دارای میزان بالایی از جهش زایی می باشد. جهش زایی باعث ایجاد گونه هایی شبیه HCV می شود که اغلب با تغییرات ALT تظاهر پیدا می کند، سویه منحصر به فرد که HCVکه از نظر سکانس با سایر سویه های ویروس متفاوت است ژنوتیپ نام دارد و ویروس هپاتیت C‌ دارای ۶ ژنوتیپ و بیش از ۵۰ ساب تایپ است که توزیع و بیماری زایی آنها با هم متفاوت است. در کشور امریکا شایع ترین ژنوتیپ ۱ است که به دو گونه ۱a و ۱b تقسیم می شوند. ژنوتیپ های غالب درایران از نوع ۱ و ۳ می باشند که فراوانی آنها در مناطق مختلف ایران متفاوت است. ژنوتیپ ۲ و۳ معمولا به درمان به خوبی جواب می دهند و آزمایشگاه نبایستی از تعیین ژنوتیپ برای تشخیص استفاده کند و صرفا به جهت انتخاب درمان مناسب و پیگیری آن استفاده می شود.

افرادی که واجد انجام تست HCV هستند عبارتند از

  1. افراد با علایم بالینی یا افزایش سطح آنزیم های کبدی
  2. افراد متولد سالهای ۱۹۴۵ تا ۱۹۶۵ میلادی هستند
  3. افراد معتاد که تزریق داخل وریدی یا مصرف مواد مخدر ار راه بینی (Intranasal drug user ) را دارند
  4. بیماران تحت همودیالیز طولانی مدت
  5. کارکنان بهداشت پس از آسیب پوستی و در معرض ویروس قرار گرفتن
  6. فرزندان متولد از مادر مبتلا به ویروس
  7. کسانیکه دریافت خون و یا فراوردهای آن را داشته اند
  8. توصیه می شود سالیانه یکبار برای معتادان و افراد مبتلا به HIV که رعایت حفاظت جنسی را به هنگام آمیزش جنسی رعایت نمی کنند تست تعیین ویروس HCV  صورت .گیرد

تفسیر آزمون

یک نتیجه Reactive به همراه نتیجه قابل اندازه گیری ویروس HCV RNA نشانگر عفونت فعال می باشد.

یک نتیجه مثبت آنتی بادی همراه با نتیجه منفی HCV RNA نشانگر یک عفونت درمان یافته و یا مثبت کاذب آنتی بادی است. مثبت کاذب آنتی بادی HCV بیشتر در افرادی که در گروه ریسک پائین ابتلا قرار دارند دیده می شود.

یک نتیجه منفی آنتی بادی به احتمال زیاد نشانگر عدم وجود عفونت در حال حاضر یا در گذشته است ولی از آنجائیکه تغییرات سرولوژی بعد از تماس با ویروس بین ۴ تا ۱۰ هفته طول می کشد ولی تست HCV RNA بعد از ۲ تا ۳ هفته پس از عفونت قادر به تعیین ویروس می باشد. توصیه می شود افراد با نتیجه منفی آنتی بادی HCV که ظرف مدت ۶ ماه گذشته در معرض تماس با ویروس قرار گرفتند توسط تست HCV RNA پیگیری شود. در افراد که به نحوی سیستم ایمنی آنها تضعیف گردیده و تست آنتی بادی HCV منفی است توسط تست HCV RNA  پیگیری شود.

نکات آزمایشگاهی که باید برای انجام تست Anti-HCV  باید در نظر گرفت

از پذیرش نمونه همولیز شدید، Pooled، توسط گرما غیرفعال گشته (heat-inactivated)، آلودگی میکروبی آشکار اجتناب شود.

۱٫تمامی نمونه هایی که در بررسی اولیه نتیجه Reactive را در بردارند و نتیجه مثبت بین عدد ۱ تا ۲ ( Zone Equivocal or in determine ) و یا به عبارت دیگر مثبت ضعیف قرار می گیرد. بایستی از لوله نمونه اصلی در یک لوله اپندرف به مدت ۱۳ دقیقه در دستگاه میکرو سانتریفوژ ۱۳۰۰۰ RPM سانتریفوژ و از لایه شفاف میانی دو Aliquot تهیه و توسط دستگاه همزمان به شکل (جفت ) اندازه گیری شود.

۲٫نتایج آزمون جفت بهمراه نتیجه ابتدایی به صورت زیر گزارش می شود:

      The two or more results in agreement will determine the reported result,

      e.g: Positive, Positive, Negative – report as Reactive

      Positive, Negative, Negative – report as Non-Reactive

۳.اگر نتیجه آزمون با شواهد بالینی ناسازگار بود تست مکمل و تائیدی توصیه می شود

۴نمونه بیماران تحت درمان با هپارین ممکن است به دلیل وجود فبیرین تا حدی لخته باشند و این امر در اندازه گیری خطا ایجاد می کند لذا برای اجتناب از این پدیده نمونه بیمار قبل از درمان با هپارین گرفته شود.

۵٫بیمارانیکه نتایج بررسی اولیه آنتی بادی مثبت ضعیف است، نمونه مجدد با رعایت گذشت زمان مناسب برای بیمار درخواست و آزمایشگاه موظف است با زیرنویس واضح پیشنهاد تست تشخیص قطعی را به پزشک ارائه نماید.


آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی

 

الفبای هپاتیت

بقراط، پدر پزشکی دنیا، اولین کسی بود که بیماری «زردی»‌ یا «یرقان» را توصیف کرد. او آن زمان نمی‌دانست که چه علت‌های متنوع و متفاوتی می‌توانند باعث ایجاد این بیماری شوند؛ اگر چه که امروز هم وقتی یک بیمار مبتلا به زردی به یک پزشک مراجعه می‌کند، شاید پزشک به اندازه‌ی بقراط دچار همان سردرگمی شود که: واقعاً علت ایجاد زردی چیست؟! این، نه به آن معناست که دانش پزشکان امروز، تفاوتی با دانش بقراط ندارد، بلکه مسأله این است که با پیشرفت دانش پزشکی، امروز لیست بلند بالایی از تشخیص‌های افتراقی برای بیماری که به علت «زردی» به پزشک مراجعه کرده است وجود دارد که یک پزشک، با گرفتن شرح حال در معاینه‌ی بیمار یا به قول معروف پزشکان «کلینیک» بیمار،فقط می‌تواند تعدادی از آنها را کنار بگذارد وبرای رسیدن به تشخیص قطعی باید از آزمایشگاه و یا همان «پاراکلینیک» کمک بگیرد.

از قرن هشتم میلادی که برای اولین بار فرضیه‌ی میکروبی بودن بعضی از انواع «یرقان» مطرح شد، تا امروز که پزشکان می‌دانند انواع ویروس‌های هپاتیتAوB وC وD وE وF وG و همین طورVTT وV-SENوEBV و… همه و همه می‌توانند «هپاتیت» و در نتیجه «یرقان» ایجاد کنند، قرن‌ها گذشته است؛ اما تنها ظرف پنجاه سال گذشته است که بیشترین پیشرفت‌ها در زمینه‌ی شناخت انواع ویروس‌های هپاتیت صورت گرفته: مک کالم در سال ۱۹۴۷ توانست ویروس‌های هپاتیتB,A را از هم تشخیص بدهد، دین (Dane) در سال ۱۹۷۰ ساختمان ویروس هپاتیتB را تشریح کرد و به افتخار او این ویروس را به نام “DaneParticle” او نامیدند. بعدها معلوم شد که نوعی از هپاتیت وجود دارد که نهA است و نهB.

تا سال‌ها این بیماری راnon A non B Hepatitis نام‌گذاری کردند تا سرانجام ویروس دیگری که عامل این نوع هپاتیت بود کشف شد و آن را ویروس هپاتیتC  نامیدند. به همین ترتیب از سال ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۹ ویروس‌های هپاتیتF,G,|TTV, V-SEN هم کشف شدند که کار برای شناخت هر چه بیشتر آنها ادامه دارد.

هپاتیت چیست؟

واژه‌ی هپاتیت (Hepatitis) به معنای التهاب کبد است. بسیاری از عوامل (از جمله داروها) می‌توانند این التهاب را ایجاد کنند اما به طور کلی، شایع‌ترین علت ایجاد هپاتیت در سراسر دنیا، «ویروس»ها هستند. طبق تعریف، اگر هپاتیت کمتر از ۶ ماه طول بکشد آن را «هپاتیت حاد» و اگر بیشتر از آن به طول بینجامد آن را «هپاتیت مزمن» می‌گویند.

هپاتیت حاد ویروسی معمولاً با یک دوره‌ی پیش درآمد آغاز می‌شود: احساس ناراحتی، خستگی، بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ، درد عضلانی، سردرد و یک تب خفیف. حتی گاهی این بیماری در ابتدا خود را با اعلایم سرماخوردگی نشان می‌دهد. افراد سیگاری مبتلا به هپاتیت حاد غالباً نسبت به سیگار تنفر پیدا می‌کنند. بعد از این دوره‌ی چند روزه است که «یرقان» یا «زردی» ایجاد می‌شود.

معمولاً همزمان با ایجاد زردی، حال عمومی بیمار رو به بهبود می‌رود و حتی تب او قطع می‌شود. اما این‌ها نشان دهنده‌ی بهبود بیماری نیستند، بلکه درست برعکس، قسمت اصلی بیماری از اینجا شروع می‌شود.

پزشکان برای این که تشخیص بدهند یک بیمار مبتلا به زردی، گرفتار هپاتیت شده است یا این که زردی، علت دیگری (مثلا سنگ کیسه صفرا و…) دارد، یک روش نسبتاً خوب در دسترس دارند: اندازه‌گیری آنزیم‌های کبدی. در بیمار مبتلا به هپاتیت، سلول‌های کبدی تخریب می‌شوند و این باعث می‌شود آنزیم‌های موجود در این سلول‌ها کهALT,AST نام دارند به مقدار زیادی وارد خون شوند. بالا رفتن سطح این آنزیم‌ها در خون، نشان دهنده‌ی «هپاتیت» است.

هپاتیت‌ها چه فرقی با هم دارند؟

در بسیاری از موارد، ممکن است ابتلا به هپاتیت با ایجاد یرقان همراه نباشد. به این ترتیب شخص ممکن است هیچ‌گاه نفهمد که به هپاتیت مبتلا شده است؛ اما اگر این هپاتیت به صورت مزمن در بیاید، آن وقت سال‌ها بعد، بیمار با همین عارضه از پا در خواهد آمد.

در واقع، آنچه هپاتیت را به یک بیماری خطرناک تبدیل می‌کند، دو عارضه‌ای است که ممکن است برای هر بیماری پیش بیاید:

۱- هپاتیت برق آسا: یک درصد از بیماران مبتلا به هپاتیت حاد ویروسی به طور ناگهانی و در عرض چند روز، در واقع کبد خود را از دست می‌دهند. این آسیب، غیر قابل برگشت است و در این حالت، بیمار نیاز به پیوند کبد خواهد داشت.

۲- هپاتیت مزمن: غیر از هپاتیتA که تقریباً در هیچ موردی به صورت مزمن درنمی‌آید، سایر انواع هپاتیت‌ها می‌توانند مزمن شوند. سرانجام هپاتیت مزمن، نارسایی کبد است و مثل هپاتیت حاد، تقریباً هیچ درمان قطعی برای هپاتیت مزمن هم وجود ندارد. گذشته از این، بعضی مبتلایان به هپاتیت، اگر چه ظاهراً بهبود می‌یابند اما به صورت «ناقل مزمن» در می‌آیند. این افراد، خودشان مشکلی ندارند اما آلوده کننده‌ی جامعه و اطرافیان به حساب می‌آیند.

هپاتیت مزمن تقریباً در پنج درصد از مبتلایان به هپاتیتB ایجاد می‌شود. اما این درصد، در مبتلایان به هپاتیتC بیش از چهل درصد است! ضمن این که آلودگی به ویروس‌ هپاتیتC، احتمال  مبتلا شدن به سرطان کبد را هم افزایش می‌دهد. به این ترتیب باید گفت هپاتیتC خطرناک‌ترین نوع هپاتیت است و اتفاقاً همین هپاتیتC است که تا کنون واکسنی برایش ساخته نشده است.

شایع‌ترین راه انتقال هپاتیت C، تزریق خون آلوده است و تا قبل از این که خو‌ن‌های اهدایی از نظر آلودگی به هپاتیتC غربالگری شوند، افراد بسیاری از این طریق به هپاتیتC مبتلا می‌شدند.

اگر چه امروزه در همه جای دنیا، خون‌ها را از نظر آلودگی به ویروس‌هایC,B هپاتیت  و همین طورHTV(ویروس ایدز) آزمایش می‌کنند، اما نباید فراموش کرد که هپاتیت فقط از طریق تزریق خون یا فرآورده‌های خونی منتقل نمی‌شود. تمام مایعات بدن یک فرد مبتلا به هپاتیت آلوده است و تماس با این مایعات می‌تواند به راحتی هر فردی را مبتلا کند. شاید با واکسیناسیون بر علیه هپاتیتB بتوانیم نفس راحتی بکشیم و خیالمان از بابت این نوع هپاتیت آسوده شود، اما فراموش نکنیم که فعلاً تنها راه پیشگیری از هپاتیتC ،«مراقبت‌های رفتاری» است.



آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی

رژیم درمانی در هپاتیت

“هپاتیت” التهاب گسترده کبدی است که معمولاً منشاء ویروسی دارد. علائم بالینی آن شامل: بزرگ شدن کبد، ناراحتی‌های معده و روده، درد شکم، سردرد، بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ، تب و زردی می ‌باشد.

انواع شایع هپاتیت ویروسی عبارت‌اند از: هپاتیت B,A وC.

در هپاتیت A انتقال ویروس از راه مدفوع به دهان است و بهبودی معمولاً به طور کامل حاصل می ‌شود. در هپاتیت B انتقال ویروس از راه خون و مایعات بدن است و در هپاتیت C تماس با خون آلوده از راه سوزن‌های آلوده، تماس جنسی یا بزاق صورت می‌ گیرد. در این بیماری، بی‌اشتهایی و ناراحتی‌های گوارشیبه نوعی بر دریافت غذا تأثیر می‌ گذارد و همین امر به بروز سوء تغذیه منجر خواهد شد.

برای تنظیم رژیم غذایی در این افراد نخست باید بیمار مورد ارزیابی تغذیه‌ای قرار گیرد که این ارزیابی شامل اندازه‌ گیری قد، وزن، دور بازو، چین پوستی(به‌ ویژه در ناحیه پشت بازو) است.

همچنین ارزیابی بیوشیمیایی که شامل: قندخون، کلسترول، آلبومین، اوره خون، بیلی روبین، ترانسفرین و آنزیم‌های کبدی می‌ باشد، نیز باید انجام شود. تغییرات وزن در بیماران کبدی بسیار اهمیت دارد، زیرا وزن ممکن است تحت تأثیر اِدِِم، آسیب و دیورتیک‌ها قرار گیرد، به همین علت دانستن وزن قبل از بیماری مهم است و هر چه کاهش وزن فعلی بیشتر باشد، انرژی دریافتی نیز باید افزایش یابد.

انرژی مورد نیاز در این بیماران ۴۰- ۲۵ کیلو کالری به ازای کیلوگرم وزن ایده‌آل بدن و یا BEE(مصرف انرژی پایه) × ۴/۱- ۱/۱ می ‌باشد. اما با توجه به اینکه معمولاً در این بیماران کاهش اشتها، حالت تهوع و استفراغ وجود دارد، دریافت کافی انرژی دچار مشکل می‌ شود، به ویژه که مصرف قندهای ساده و چربی‌های اشباع (که از منابع انرژی رژیم غذایی هستند) در این بیماران محدود می‌ باشد. از طرفی کبد نقش مهمی در سوخت و ساز بدن دارد و در صورت تخریب آن انرژی کافی به بدن نمی ‌رسد.

این بیماران برای غلبه بر بی‌اشتهایی باید از غذاهای تحریک کننده اشتها استفاده کنند. غذاهای کم‌چرب یا بدون چربی و جذاب شامل: شیر و ماست کم چرب ، بستنی کم‌چرب، سوپ زلال که چربی روی آن گرفته شده بیسکویت و کراکر که توصیه می‌ شود قبل از غذا مصرف شود، همچنین مصرف وعده‌های کوچک به دریافت بیشتر انرژی کمک می‌ کند.

میوه

کربوهیدرات

کربوهیدرات‌ها باید از نوع پیچیده باشد و ۵۵- ۵۰ درصد انرژی دریافتی از آنها تأمین شود. کربوهیدرات تصفیه شده و ساده(قند، شکر و…) باید حذف شود در نتیجه تأمین کالری مورد نیاز این بیماران مشکل می ‌باشد. غلات و تا حدودی حبوبات منبع اصلی کربوهیدرات رژیمی هستند. مصرف جوانه غلات(به صورت پودر یا دانه)، نان گندم کامل، حبوبات کامل و سیب‌زمینی در حد متعادل بسیار مفید است.

پروتئین

میزان نیاز پروتئین روزانه ۵/۱- ۲/۱ گرم به ازای کیلوگرم وزن بدن در روز است که باید بیش از ۶۰ درصد آن از پروتئین با ارزش بالا باشد. همراه با پروتئین، مصرف ویتامین B6 نیز ضروری است و چنانچه به این امر توجه نشود، بدن دچار کمبود این ویتامین خواهد شد و کمبود آن موجب تشدید بی‌اشتهایی و ناراحتی‌های گوارشی می‌ شود. همچنین در این بیماران سطوح اسیدهای آمینه شاخه‌دار(والین، لوسین و ایزولوسین) در خون کاهش می ‌یابد و برعکس اسیدهای آمینه فنیل آلانین، تیروزین و تریپتوفان افزایش می ‌یابد. بنابراین منابع پروتئین رژیم باید به طور دقیق کنترل شوند و منابع اسیدهای آمینه شاخه‌دار در رژیم افزایش و اسیدهای آمینه حلقوی محدود شوند.

منابع غذایی فنیل آلانین و تیروزین شامل لوبیای سویا، بادام‌زمینی، بادام، ماهی تن و فیله گاو می‌ باشد. منابع مهم‌ تریپتوفان فیله گوسفند، تخمه آفتابگردان، ماهی، تن و سینه مرغ و منابع مهم و غنی اسیدهای آمینه شاخه‌دار: بادام‌زمینی، ماهی تن، ماهی آزاد و فیله گاو و گوسفند است. چنانچه مشاهده می ‌شود بعضی از غذاها منابع هر دو دسته از اسیدهای آمینه هستند. در صورت شدید بودن بیماری کبدی باید از مصرف گوشت قرمز خودداری کرد و به جای آن از گوشت سفید(مثل مرغ و ماهی) و پروتئین گیاهی استفاده نمود. استفاده از هورمون رشد، آنتی بیوتیک، استروئیدها جهت رشد حیوانات سبب می‌ شود که مصرف گوشت‌ها محدود شود و از طرفی چون هضم گوشت سخت است، بنابراین مصرف سویا و محصولات آن توصیه می‌ شود.

چربی

چربی‌ها بر حسب تحمل بیماری(۳۵- ۳۰ درصد کل کالری) توصیه می ‌شوند. چربی‌های ترانس محدود شده و چربی اشباع نباید بیش از ۷ درصد انرژی را شامل شود. برای تأمین قسمتی از چربی مورد نیاز، مصرف بعضی از مغزها مجاز می ‌باشد و توصیه می‌ شود که به صورت طبیعی یا پودر شده مصرف شود.

روغن هیدروژنه یکی دیگر از محصولاتی است که کبد به سختی آن را متابولیزه می‌ کند(می ‌سوزاند) و باید مصرف آن در رژیم محدود شود. بهترین نوع روغن، روغن زیتون ، بذرک ، ذرت و آفتابگردان است.

ویتامین

از میان ویتامین‌ها، ویتامین‌های گروه B، ویتامین C و K توصیه می ‌شوند. منابع ویتامین B شامل غلات و حبوبات کامل، سبزی‌ها، برخی منابع غذایی با منشاء حیوانی است. منابع ویتامین C سبزی و میوه‌های تازه به صورت خام که به خوبی شسته شده باشند و منبع ویتامین K، جگر و انواع سبزی‌هاست که معمولاً مصرف آنها در بیماران کبدی مجاز است. مصرف آب میوه‌های صنعتی(به علت داشتن مقادیر بالای قند) و مصرف شیرین کننده‌های مصنوعی(که متابولیزه کردن آن توسط کبد بسیار مشکل است) باید محدود شوند.

سایر مواد غذایی

مصرف مایعات در طول روز تا ۳۰۰ میلی متر توصیه می‌ شود. استفاده از آب مقطر به استفاده از آب لوله‌کشی ترجیح داده می ‌شود. آب شیر دارای فلوراید، کلر و مواد شیمیایی غیر ارگانیکی است که کبد قادر به حذف آنها نمی ‌باشد. بنابراین برای اینکه آسیب کبدی را به کمتری میزان ممکن برسانیم باید خالص‌ترین آب مصرف شود.

مصرف مواد غذایی کافئین‌دار مثل کولاها، شکلات، قهوه و چای باید محدود شوند، چون محرک کبد هستند و می ‌توانند به کبد آسیب برسانند. اگر عادت به مصرف کافئین وجود دارد باید بتدریج ترک شود، چون این محصولات وابستگی ایجاد می‌ کنند و ترک ناگهانی آنها با علائمی مثل سردرد، تهوع و ضعف همراه است.

غذاهای دودی که دارای نیترات هستند مثل سوسیس و کالباس و یا افزودنی‌های شیمیایی خوراکی مثل رنگ‌ها و چاشنی‌ها محدود شده و باید از پرخوری و چاقی دوری کرد.

مصرف غذاهای زیر باید محدود شوند:

شیر، ماست، شیر و پنیر چرب، کیک، بیسکویت و پای با چربی بالا، مصرف بیش از سه تخم‌مرغ در هفته، سالاد چرب، مایونز، آووکادو، گوشت چرب، ماهی چرب، پوست مرغ، کنسرو ماهی با روغن(تن کنسرو شده در آب یا سس گوجه‌فرنگی مانعی ندارد)، بادام ، چیپس سیب‌زمینی و تمام غذاهایی که آماده‌سازی آنها به محتوی چربی‌شان می‌ افزاید(مثل سرخ کردن غذا با کره، مارگارین یا روغن).

جهت تغذیه بیماران می‌ توان از تمام گروه‌های غذایی استفاده کرد. مصرف غذاهای طبیعی و تهیه شده در منزل، از کاهش وزن جلوگیری می‌ کند.

بیماران دارای کاهش وزن و بی‌اشتهایی(با هر علتی) چنانچه از مخاطرات بیماری و وضعیت تغذیه‌ای آگاهی یابند و به آنها آموزش تغذیه‌ای داده شود بسیار مفید است. این آموزش شامل موارد زیر است: خوردن غذا در چهار وعده کوچک در روز، عدم مصرف غذاهای حجیم در یک وعده عدم مصرف غذا در حدود پنج ساعت قبل از خواب، خوردن غذاهای متنوع و اشتها برانگیز، نوشیدن مقادیر کافی آب سالم، خوردن غذا به آرامی و به تنهایی؛ و تا حد ممکن نخوردن غذا هنگام تماشای تلویزیون. نکته مهم در این آموزش‌ها این است که تمام این عادت‌ها باید بتدریج تغییر داده شود.


آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی

دانستنی های مهم هپاتیت

هپاتیت B درمان قطعی ندارد، اما واکسن موثری دارد که آن را کنترل می‌کند. توصیه می شود افرادی که رفتارهای پرخطر دارند واکسن هپاتیت نوع B را دریافت کنند. خوشبختانه با برنامه های جدی که وزارت بهداشت در طی ۲۰ سال اخیر در کشور ایجاد کرده شیوع هپاتیت B به شدت کاهش یافته است.

* هپاتیت به معنای التهاب و ورم کبدی است که اصطلاحا به آن یرقان نیز می‌‌گویند. عوامل متعددی ممکن است موجب التهاب کبد شوند، اما ویروس‌ها شایع‌ترین عامل ایجادکننده بیماری هپاتیت هستند.

*تا کنون حداقل شش نوع ویروس مسئول بروز انواع مختلف هپاتیت شناسایی شده‌اند که در میان آنهاهپاتیت ویروسی مزمن «B» و «C» از بیماری‌‌های شایع دنیا هستند و از اهمیت زیادی برخوردارند، زیرا این دو نوع هپاتیت مزمن شده و باعث نارسایی کبد و سیروز کبدی می‌‌شوند.

*هپاتیت ویروسی از طریق خوراکی و از راه تماس با فرد آلوده منتقل می شود. هپاتیتی که از راه خوراکی منتقل می شود هپاتیت A  و E  است که خوشبختانه نوع E در کشور ریشه‌کن شده و در گذشته این نوع هپاتیت به صورت اپیدمی اتفاق می افتاد که از طریق آب آلوده به افراد منتقل می شد.

*هپاتیت A همچنان از مشکلات کشور است. افراد جوانی که در کودکی این زردی را نگرفته اند در سنین بزرگسالی دچار فرم شدید این بیماری می شوند. خصوصا مسافران کشورهای همسایه مانند عراق و سوریه مستعد این بیماری می شوند. زیرا هپاتیت نوع A در کشورهای همسایه شیوع زیادی دارد، اما  در ایران به دلیل سطح بهداشت بالاتر و آب آشامیدنی سالم شیوع کمی دارد. به همین دلیل رعایت بهداشت، استفاده از آب آشامیدنی سالم و شستشوی دست ها با صابون به مسافران کشورهای همجوار توصیه می شود.

* هپاتیت B درمان قطعی ندارد، اما واکسن موثری دارد که آن را کنترل می‌کند. توصیه می شود افرادی که رفتارهای پرخطر دارند واکسن هپاتیت نوع B را دریافت کنند. خوشبختانه با برنامه های جدی که وزارت بهداشت در طی ۲۰ سال اخیر در کشور ایجاد کرده شیوع هپاتیت B به شدت کاهش یافته است.

* بیشترین روش انتقال هپاتیت B در ایران از طریق مادر به نوزاد است. خوشبختانه از سال ۱۳۷۳ که ما واکسن این هپاتیت را تزریق کردیم، دیگر مشکلی برای نوزادان وجود ندارد. درحال‌حاضر به‌جز دو استان سیستان‌و‌بلوچستان و گلستان، شیوع بیماری در کشور به زیر دو درصد رسیده است.

* هپاتیت C نیز در گذشته در ایران بیشتر از طریق خون و تزریق خون منتقل می‌‌شد که از سال ٧۵ با بررسی خون‌‌ها، دیگر خطر انتقال از این راه کاهش یافته است. لازم به ذکر است افرادی که قبل از سال ١٣٧۵ خون دریافت کرده‌اند، در معرض هپاتیت «C» قرار دارند.

افراد معتاد، حتی آنهایی که سابقه یک‌بار تزریق غیرایمن دارند و افرادی که زندانی هستند یا سابقه زندان دارند، در معرض خطر هپاتیت «C» قرار دارند. همچنین آرایشگرها، آنها که خالکوبی، تاتو و حجامت غیربهداشتی انجام می‌دهند و افرادی که با خون سروکار دارند نیز در معرض خطر هستند. قمه‌زنی در ماه محرم نیز یکی دیگر از راه‌های انتقال هپاتیت «B» و «C» در ایران است.

بیماری هپاتیت

* گفتنی است هپاتیت «C» از طریق دست‌دادن و بوسیدن فرد آلوده، آشپزی‌کردن و در یک مکان غذاخوردن، انجام معاشرت معمول در محل کار و منزل، درآغوش‌گرفتن مبتلایان، از راه هوا یا شناکردن در یک استخر منتقل نمی‌شود.

همچنین ممکن است بحث خطر انتقال در تماس‌‌های جنسی سبب نگرانی شود و بر نحوه زندگی و معاشرت و روابط جنسی تأثیر بگذارد، اما باید گفت که خطر ابتلا بسیار ضعیف است و انتقال آن به دنبال تماس جنسی شایع نیست؛ آمارهای موجود خطر کمتر از پنج درصد را نشان می‌‌دهد.

* توصیه می‌شود افرادی که در خانواده‌شان یک نفر مبتلا به هپاتیت «B» دارند، آرایشگرها، شاغلان حرفه پزشکی، افرادی که در امور بازیافت زباله و پسماند شهری فعالیت می‌کنند، آتش‌نشان‌ها و پلیس حتما واکسن هپاتیت «B» دریافت کنند.

واکسن هپاتیت «B» در دوره‌های شش‌ماهه و یک‌ماهه تزریق می‌شود. البته واکسن دوره یک‌ماهه از اهمیت زیادی برخوردار است و واکسن شش‌ماهه یادآور است. اگر کسی سه دوز واکسن بزند، خیلی مؤثر است. افرادی که شرایط گفته‌شده را ندارند و یک‌بار واکسن زده‌اند، به تکرار واکسن نیاز ندارند و لازم نیست آنتی‌بادی‌شان چک شود.

* از معضلات موجود در حوزه هپاتیت می‌توان به دو مورد اشاره کرد: اول اینکه نزدیک به ۷۰ درصد از مبتلایان به هپاتیت «B» و «C» در کشور تاکنون شناسایی نشده‌اند. بنابراین باید از طریق رسانه‌ها به مردم آموزش دهیم و این آگاهی را ایجاد کنیم که می‌توان با هپاتیت زندگی کرد، کار کرد و ازدواج کرد، به شرطی که ابتدا با آن آشنا شده و در ادامه کنترل و درمانش کنیم.


آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی

 

هپاتیت B را جدی بگیرید

هپاتیت به معنای التهاب گسترده ی کبد است. حرفB که در جلوی آن نوشته می شود نوع عامل آن را که نوعی ویروس است نشان می دهد. هپاتیت یا التهاب کبد علل زیادی دارد که عبارتند از داروها، انگلها، ویروسها و بعضی از بیماریهای خود ایمنی . انواع شایع هپاتیت ویروسی عبارت اند از :A و B و C و D .

در هپاتیتA ، انتقال ویروس از راه مدفوع به دهان است. در هپاتیتB انتقال ویروس از راه خون و مایعات به بدن است . در هپاتیتC تماس با خون آلوده از راه سوزن های آلوده ، تماس جنسی یا بزاق انجام می گیرد.

هپاتیتB در اثر ویروس نوعB به وجود می آید که از طریق خون آلوده، سرنگ های آلوده و غیر استریل و یا در زمان زایمان از مادر هپاتیتی به نوزاد سالم منتقل می شود. مهمترین روش انتقال آن از طریق پوست است. (اگر مادر هپاتیتی به نوزاد خود شیر بدهد، نوزاد دچار هپاتیتB نمی شود.)

علایم هپاتیتB :

ابتدا بیمار دچار علائم غیر اختصاصی می شود که این علائم در هر بیماری دیگر نیز دیده می شود. این علایم عبارت اند از: بزرگ شدن کبد ، ناراحتی های معده و روده ، سردرد ، بی اشتهایی ، تهوع و استفراغ ، خستگی، درد مفاصل و تب . زردی از علائم دیگر آن است که بهترین محل برای تشخیص زردی ، سفیدی چشم است.

تشخیص هپاتیتB :

تشخیص بیماری از طریق آزمایشات خونی و اندازه گیری آنتی کور( عامل بیماری زا)  B و آنتی ژن ( هر ماده ای که قادر باشد در شرایط خاص پاسخ ایمنی اختصاصی تولید کند )B می باشد.

درمان هپاتیتB :

درمان هپاتیتB به این ترتیب است که بدن انسان به مرور زمان آنتی کورB می سازد و بعد از مدتی تکثیر و تولید ویروسB در کبد محدود می شود و کم کم کار کبد به حالت طبیعی بر می گردد و زردی از بین می رود و افزایش آنزیمهای کبدی، کاهش پیدا می کند و به مرز طبیعی بر می گردد.

در مواردی ، بعضی از افراد مبتلا به هپاتیت حاد دچار نارسایی کبد می شوند که در صورت عدم درمان می تواند کشنده باشد.

اگر علائم خونی هپاتیت B بیش از شش ماه طول بکشد ، به آن هپاتیت مزمنB می گویند.در مواردی افراد مبتلا به هپاتیت مزمنB دچار سیروز ( بیماری مزمن کبدی که در این حالت کبد تیره رنگ شده و به نحو مشخصی گره دار می شود . سیروز قابل علاج نیست ولی در صورت حذف عامل ایجاد کننده آن می توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد . علایم سیروز عبارت اند از : خستگی ، کاهش وزن ، استفراغ خون و ناراحتی های گوارشی ) می شوند.

اگر فردی دچار هپاتیتB شد بایستی تمام اعضای خانواده او نیز از نظر هپاتیتB بررسی و در صورت لزوم واکسیناسیون هپاتیتB نیز انجام شود.

واکسیناسیون هپاتیتB در مراکز بهداشتی درمان انجام می شود. در کلیه نوزادان واکسیناسیون بر علیه هپاتیتB در زمان تولد،۵ /۱ ماهگی ( یک ونیم  ماهگی) و ۹ ماهگی انجام می شود. (براساس برنامه طرح واکسیناسیون ملی ایران انجام واکسیناسیون شامل کودکانی است که سال ۱۳۷۲ به بعد متولد شده اند.) واکسیناسیون به مدت ۵ سال در ۹۰% افراد مصونیت می دهد. اصول رعایت بهداشتی و وسایل استریل پزشکی در کلینک ها از دندانپزشکی ها و مراکز دیالیز و مراکز انتقال خون و انجام واکسیناسیون هپاتیتB از راههای مؤثر در کاهش این بیماری است.


آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی

 

راه های درمان هپاتیت C

راه های درمان هپاتیت C کدام است؟

درمان هپاتیت C با روش های مختلفی انجام می گیرد، ولی اساس و قسمت مشترک همه درمان ها، آمپولی است به نام اینترفرون. اینترفرون دارویی است که سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند و باعث می شود تا فرد در از بین بردن ویروس ها قوی تر عمل کند.

البته دو نوع آمپول اینترفرون وجود دارد:

یک نوع اینترفرون استاندارد داریم که درمان قطعی هپاتیت C است که هفته ای سه بار به همراه قرص های مربوطه استفاده می شود. ولی این آمپول در کنار محاسن خود، عوارض زیادی برای بیمار دارد. همچنین اثر بخشی آن نسبت به داروی جدیدتر کمتر است.

نوع جدید اینترفرون را می توان هفته ای یک بار استفاده کرد و عوارض کمتری هم دارد. اثر بخشی آن ۱/۵تا ۲ برابر انواع قبلی است.

هر دو نوع این آمپول ها به همراه قرص استفاده می شوند که بیمار بر حسب وزن خود، روزی ۴ یا ۵ یا ۶ عدد از آن ها را استفاده می کند. عیب بزرگ این داروها این است که فوق العاده گرانند و چون دوره درمان هپاتیت C طولانی است (بین ۱ تا ۶ سال بر حسب نوع درگیری و ویروس) ، هزینه زیادی بر بیمار تحمیل می شود، بنابراین اکثر بیماران نمی توانند به علت هزینه بالا از این دارو استفاده کنند.

البته جدیدا یک شرکت ایرانی این آمپول را به صورت آزمایشی تولید می کند، ولی فعلا به بازار عرضه نشده است. اگر این آمپول به بازار عرضه شود با توجه به قیمت کم آن، انتظار می رود بیشتر مورد استفاده قرار گیرد. به خصوص اگر ترتیبی اتخاذ شود که هزینه آن با دفترچه ی بیمه قابل پرداخت باشد، درمان بسیاری از بیماران موثرتر و آسان تر خواهد شد.

آیا بعد از درمان، امکان عود مجدد بیماری وجود دارد؟

آزمایشی وجود دارد که معمولا شش ماه بعد از پایان درمان برای بیمار انجام می شود و اگر این آزمایش نشان داد که ویروس هپاتیت در خون وجود ندارد، یعنی بدن از ویروس پاک شده است و با احتمال ۹۹ درصد، دیگر آن بیماری هرگز برنمی گردد. ولی متاسفانه داروهایی که هم اکنون موجود می باشند، حتی بهترین دارویی که ذکر شد، بیشتر از ۶۰ درصد کارآیی ندارند و حدود ۳۰ الی ۴۰ درصد مواقع قادر نیستیم، ویروس را از بدن پاک کنیم.

البته فراموش نکنید مصرف دارو حتی اگر نتواند ویروس را از بدن پاک کند، ولی در جلوگیری از پیشرفت این بیماری بسیار موثر است.

می توانیم بگوییم که با بهترین شرایط و بهترین دارو، ۶۰ الی ۸۰ درصد ویروس ها کاملا از بین می روند، البته این آمار به نوع ویروس نیز بستگی دارد؛ مثلا در نوعی از ویروس ها، این داروها تا ۸۰ درصد و در گروهی دیگر تا ۹۰ درصد می توانند موثر واقع شوند. ولی متاسفانه در از بین بردن نوع دیگری از این ویروس ها که شایع نیز می باشند، تنها ۵۰ الی ۶۰ درصد کارآیی دارند.

عدم درمان به موقع این بیماری چه عواقبی دارد؟

اگر بیماری پیشرفت کند و به مرحله ی سیروز کبدی برسد، دیگر قابل درمان نخواهد بود، به خصوص اگر بیمار به مرحله ای برسد که خون استفراغ کند که در این مرحله درمان دارویی موثر واقع نمی شود و باید حتما پیوند کبد انجام گیرد.

آیا راهی برای پیشگیری از این بیماری وجود دارد؟

اگر کسی هپاتیت C دارد، اگر دچار خونریزی شد باید مواظب باشد که خونش جایی نریزد و اگر قسمتی از بدنش زخم شد، باید آن قسمت را خوب بپوشاند.

حتما از تیغ اختصاصی یا یک بار مصرف استفاده کند و شانه و مسواک و ناخن گیر اختصاصی داشته باشد، چون موقع گرفتن ناخن یا مسواک زدن، امکان دارد ناخن گیر یا مسواک به خون آغشته شود.

این ها مواردی است که بیماران مبتلا به هپاتیت C باید  آنها را رعایت کنند.

بقیه افراد جامعه هم باید مسایل بهداشتی را رعایت کنند و از حجامت غیربهداشتی که ممکن است از سوزن مشترک استفاده شود، پرهیز کنند و اگر کار پزشکی انجام می دهند مانند جراحی یا دندان پزشکی، به آن پزشک اعتماد داشته باشند چون اکنون همه دندان پزشکان و پزشکان و جراحان دستگاه های مخصوص دارند و امکان انتقال هپاتیت C از این راه بسیار نادر است.

متاسفانه برای پیشگیری از هپاتیت C واکسنی وجود ندارد.


آزمایشگاه تشخیص طبی و پاتولوژی سینا
مدیریت : دکتر بهناز دیبایی نیا
دارای بورد تخصصی اناتومیکال و کلینیکال پاتولوژی